Sternbergia candida

Sternbergia candida, nergisgiller (Amaryllidaceae) familyasından, saf beyaz çiçekleriyle cinsin diğer üyelerinden kolayca ayrılan soğanlı bir bitkidir. Cinsin sarı çiçekli türlerinin aksine beyaz çiçek açan tek türüdür ve Güneybatı Anadolu'ya özgü, yani Türkiye endemiği bir bitkidir.

Sternbergia cinsi, nergisgiller (Amaryllidaceae) familyasına ait küçük bir soğanlı bitki cinsidir. Üyeleri ilk bakışta çiğdemlere benzeyen, kadeh biçimli çiçekler açar; ancak çiğdemlerden farklı olarak üç değil altı erkek organ taşır ve toprak altında korm yerine gerçek bir soğan bulunur. Cins, Akdeniz havzasından Kafkasya ve Orta Asya'ya kadar uzanan bir bölgede yayılış gösterir ve türlerinin önemli bir kısmı Anadolu'da bulunur.

Bu tür alçak boyludur; soğandan çıkan kısa bir gövdenin ucunda tek, kadeh biçimli, beyaz ve hafif kokulu bir çiçek taşır. Şerit biçimli, grimsi yeşil yaprakları çiçeklerle birlikte görünür. Cinsin pek çok türü sonbaharda açarken bu tür kış sonu ile ilkbahar başında çiçeklenir. Çiçeklenmenin ardından meyve olgunlaşır, yaz aylarında ise bitki toprak altında soğan hâlinde dinlenir.

Doğada oldukça dar bir alanda, Güneybatı Anadolu'nun Akdeniz'e bakan dağlık kesimlerinde, ağaçlık ve çalılık alanlardaki taşlık yamaçlarda yetişir. Yayılış alanının küçüklüğü onu yaşam alanı değişikliklerine ve toplamaya karşı özellikle hassas kılar.

Sternbergia türlerinin soğanları geçmişte süs bitkisi ticareti için doğadan büyük miktarlarda toplanmıştır. Bu nedenle cinsin türleri uluslararası ticareti düzenleyen CITES sözleşmesinin eklerinde yer alır ve Türkiye'de doğadan sökülmeleri ve ihracatları sıkı kurallara bağlanmıştır. Nergisgillerin diğer üyeleri gibi soğanları alkaloit içerir ve yenmemelidir.