Spilomyia diopthalma (L., 1758)

Spilomyia diophthalma (burada diopthalma yazımıyla), Linnaeus tarafından 1758'de tanımlanan, Syrphidae ailesinin Eristalinae alt ailesine ait bir sinek kuşu sineğidir. Erginler orta-iri boylu olup siyah zemin üzerinde sarı bantlı karınları ve sarı göğüs lekeleriyle eşek arısını andırır. Tür Avrupa'nın orta ve doğu kesimlerinden Asya'ya uzanan bir dağılışa sahiptir.

Spilomyia cinsinin üyeleri, sinek kuşu sinekleri arasında eşek arısı taklitçiliğinin en etkileyici örneklerindendir. Siyah-sarı bantlı karınlarının yanı sıra kanatlarının ön kenarı koyu renklidir ve bu, eşek arılarının boyuna katlanmış kanatlarını andırır; ayrıca ön bacaklarını antenler gibi öne uzatıp sallayarak eşek arısı davranışını taklit ederler. Larvaları yaşlı yaprak döken ağaçların su dolu kovuklarında ve çürümekte olan odun içindeki ıslak boşluklarda gelişir. Bu yaşam alanına bağımlılık nedeniyle cinsin türleri yaşlı ağaçlı doğal ormanların varlığına duyarlıdır.

Sinek kuşu sinekleri olarak da bilinen Syrphidae ailesinin erginleri, havada tek noktada asılı durabilen ustaca uçuşları ve çoğu türde arı ya da eşek arısını andıran sarı-siyah desenleriyle tanınır. Bu benzerlik, iğnesi olmayan bu sineklerin avcılardan korunmasını sağlayan bir taklit (mimikri) örneğidir. Arılardan farklı olarak tek çift kanatları, kısa antenleri ve büyük bileşik gözleri vardır; kanatlarında ailenin ayırt edici özelliği olan, damarlar arasında uzanan sahte damar (vena spuria) bulunur.

Erginler çiçeklerden nektar ve polen toplar; bu nedenle arılardan sonra en önemli tozlayıcı böcek gruplarından biri sayılırlar. Ailenin larvaları ise son derece çeşitli yaşam biçimlerine sahiptir: bir kısmı yaprak bitlerini avlayarak tarım zararlılarının doğal denetimine katkıda bulunur, bir kısmı çürümekte olan bitki ve odun artıklarında, ağaç kovuklarında biriken suda ya da çamurlu ortamlarda organik maddeyle beslenir. Bu çeşitlilik, ailenin ekosistemlerdeki ayrışma ve madde döngüsü süreçlerinde de rol oynamasını sağlar.

Sinek kuşu sinekleri dünya genelinde altı binden fazla türle temsil edilir ve hem tozlaşmadaki hem de biyolojik mücadeledeki rolleri nedeniyle çevre sağlığının göstergesi olarak sıkça incelenir. İnsanlar için tehlikeli değildirler; sokmaz ve ısırmazlar.