Sphingonotus pilosus (Saussure, 1884)

Sphingonotus pilosus, düz kanatlılar (Orthoptera) takımının Acrididae familyasına bağlı, kanatlarını açtığında renkli arka kanatlarıyla dikkat çeken Oedipodinae altfamilyasına ait Sphingonotus cinsinden bir kısa antenli çekirge türüdür. Tür adı vücudundaki belirgin tüylülüğe gönderme yapar. Orta Doğu'nun kurak bölgelerinde bilinen bir türdür.

Bu cinsin üyeleri genellikle orta boylu, gövde uzunluğu çoğunlukla 1,5–3 cm arasında değişen, ince yapılı çekirgelerdir. Vücut rengi kum, çakıl ve kayalık zeminin tonlarına uyan açık gri, bej, kahverengimsi ya da pembemsi renklerdedir ve üzerinde dağınık koyu benekler ile kanat örtülerinde enine bantlar bulunur. Bu renklenme sayesinde hayvan yerde dururken neredeyse görünmez hale gelir. Arka kanatlar türden türe değişmek üzere çoğunlukla mavimsi ya da şeffaf renkte olup bazı türlerde koyu bir bant taşır; kanat açıldığında beliren bu renk, avcıyı şaşırtan bir uyarı ve kaçış işlevi görür.

Sphingonotus türleri kurak ve yarı kurak açık alanların, kumullar, taşlık bozkırlar, kuru dere yatakları, seyrek bitkili yamaçlar ve çorak arazilerin tipik sakinleridir. Gündüz etkindirler, sıcak ve güneşli saatleri severler. Rahatsız edildiklerinde kısa bir uçuşla birkaç metre öteye konar ve hemen zeminle kaynaşırlar. Otçul beslenirler; çeşitli otsu bitkiler, kuru bitki parçaları ve buğdaygiller besinlerini oluşturur. Dişiler yumurtalarını yumurta paketleri halinde toprağa bırakır; yumurtalar genellikle kışı toprakta geçirir ve nimfler ilkbaharda çıkarak birkaç gömlek değiştirdikten sonra yaz aylarında ergin hale gelir.

Cins Akdeniz havzası, Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Orta Asya'nın kurak bölgelerinde özellikle zengin olup dünya genelinde yüzden fazla tür ve çok sayıda alttür içerir. Türler arasındaki ayrım çoğu zaman renk desenine, arka kanat rengine, ön göğüs yapısına ve erkek genital yapılarına dayanır; bu nedenle tür düzeyinde tanı genellikle uzman incelemesi gerektirir. Türkiye, Anadolu'nun bozkır ve kurak iç bölgeleri sayesinde bu cins açısından zengin bir ülkedir. Bu çekirgeler kurak ekosistemlerde kuşlar, sürüngenler ve örümcekler için önemli bir besin kaynağıdır ve tarımsal zararlı olarak öne çıkmazlar.