Sphingonotus caerulans (Linnaeus, 1767)

Sphingonotus caerulans, Acrididae familyasının Oedipodinae alt familyasına ait, uçuş sırasında açık mavi arka kanatlarıyla dikkat çeken bir çekirge türüdür. Avrupa'da mavi kanatlı kum çekirgesi olarak bilinir.

Erginler orta boylu ve ince yapılıdır; dişiler erkeklerden iridir. Vücut rengi gri, bej ya da kahverengi tonlarında olup bulunduğu zeminin rengine büyük ölçüde uyar. Ön kanatlarda koyu bantlar yer alabilir. Arka kanatlar açık mavi renklidir ve benzer türlerin çoğundan farklı olarak belirgin koyu bir bant taşımaz; bu özellik, mavi kanatlı Oedipoda caerulescens türünden ayırmada yardımcı olur.

Tür kumul, çakıllı dere yatakları, kurak yamaçlar, taşocakları ve seyrek bitkili açık alanlarda yaşar. Gündüz etkindir ve güneşli, sıcak saatlerde en hareketli dönemindedir. Otsu bitkilerle beslenir. Yumurtalar toprağa bırakılır ve kışı bu evrede geçirir; erginler yaz ortasından sonbahara kadar görülür.

Oedipodinae alt familyasındaki çekirgeler genellikle çıplak, taşlık, kumlu ya da seyrek bitkili zeminlerde yaşar ve renkleri bulundukları zemine şaşırtıcı biçimde uyum sağlar. Dinlenirken neredeyse görünmez olan bu böcekler, ürkütüldüklerinde açtıkları renkli arka kanatlarla dikkat çeker; kısa bir uçuşun ardından yeniden yere konup kanatlarını kapattıklarında bir anda gözden kaybolurlar. Bu ani renk gösterisinin avcıları şaşırttığı düşünülür.

Tür Avrupa'nın güney ve orta kesimlerinden Kuzey Afrika ve Asya'ya uzanan geniş bir alanda yayılış gösterir ve birkaç alt türe ayrılır. Orta Avrupa'nın bazı bölgelerinde doğal kumul ve nehir kenarı habitatlarının kaybı nedeniyle nadirleşmiştir.

Çekirgeler kuşlar, sürüngenler, küçük memeliler ve örümcekler gibi pek çok hayvan için önemli bir besin kaynağıdır. Otlak ve bozkır ekosistemlerinde bitki dokusunu tüketerek besin maddelerinin döngüsüne katkıda bulunur, aynı zamanda yaşam alanlarının durumunu yansıtan iyi gösterge canlılar olarak kabul edilirler. Ergin bireyler çoğunlukla yazın sıcak aylarında görülür.