Sphecius conicus (Germar, 1817)

Sphecius conicus, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımının Crabronidae ailesine ait, yalnız yaşayan iri bir avcı yaban arısıdır. Sphecius cinsi, ağustosböceklerini avlamasıyla tanınan arıları içerir; Kuzey Amerika’daki ünlü Sphecius speciosus da bu cinstendir.

Cinsin üyeleri ailenin en iri temsilcileri arasında yer alır; dişiler genellikle 2–4 cm uzunluğa ulaşabilir. Gövde siyah ya da kızılımsı kahverengi olup karın halkalarında sarı bantlar ya da lekeler bulunur. Bu iri ve renkli görünümleri nedeniyle eşek arılarıyla karıştırılabilirler, ancak sosyal eşek arılarının aksine yalnız yaşarlar.

Dişiler ağustosböceklerini (Cicadidae) avlar; avı iğneleriyle felç eder ve kendi ağırlıklarından fazla olabilen bu yükü uçarak ya da sürükleyerek topraktaki yuvalarına taşır. Yuva, kumlu ya da gevşek toprakta kazılan ve birkaç hücreye ayrılan bir tünelden oluşur. Her hücreye bir veya birkaç ağustosböceği konur ve üzerine yumurta bırakılır; larva bu avla beslenerek gelişir ve kışı toprakta geçirir. Crabronidae, eşek arıları ve arılarla akraba, yalnız yaşayan avcı yaban arılarını içeren geniş bir ailedir. Dişiler yuvalarını çoğunlukla toprağa, kuma ya da bitki saplarına yapar; avlarını iğneleriyle felç ederek yuvaya taşır ve yavruları için canlı fakat hareketsiz bir besin kaynağı oluşturur. Erginlerin kendileri ise genellikle çiçeklerdeki bal özüyle beslenir. Bu nedenle hem tozlaşmaya hem de böcek ve örümcek popülasyonlarının doğal denetimine katkıda bulunurlar.

Sphecius conicus Güney Avrupa, Akdeniz havzası ve Orta Asya’ya uzanan sıcak bölgelerde yayılış gösterir; ağustosböceklerinin bol olduğu kuru, güneşli ve kumlu alanlarla ilişkilidir. Erginler yaz ortasında, ağustosböceklerinin en etkin olduğu dönemde görülür. Bu arılar saldırgan değildir ve insanlar için önemli bir tehlike oluşturmaz; dişiler yalnızca tutulduklarında savunma amacıyla sokabilir. Aile dünya genelinde binlerce türle temsil edilir ve sıcak, kurak bölgelerde özellikle çeşitlidir.