Sonchus asper

Sonchus asper, papatyagiller (Asteraceae) familyasının Cichorieae oymağına bağlı, eşekgevreği olarak bilinen Sonchus cinsinin tek ya da iki yıllık bir türüdür. Yakın akrabası Sonchus oleraceus ile birlikte dünyanın en yaygın yabani otlarından biridir. Gövdesi ve yaprakları kırıldığında bol miktarda beyaz süt akar.

Bitki dik, içi boş, çoğunlukla tüysüz ve genellikle 30 cm ile 1 m arasında boylanan bir gövdeye sahiptir. Yapraklar parlak koyu yeşil, kenarları sık ve sert dikensi dişlidir; bu nedenle elle tutulduğunda batar. Gövdeyi saran yaprak tabanında yuvarlak, kıvrık kulakçıklar bulunur; bu yuvarlak kulakçıklar onu sivri kulakçıklı S. oleraceus’tan ayırmada en güvenilir özelliktir. Soluk sarı başçıklar dal uçlarında gevşek kümeler oluşturur. Akenler yassı, kenarları kanatlı ve enine kırışıksızdır; üzerlerinde beyaz, ipeksi bir pappus bulunur.

Tür tarlalar, bahçeler, yol kenarları, yerleşim yerleri, molozlu alanlar ve nemli bozulmuş topraklar gibi insan etkisindeki ortamlarda çok yaygındır. Uygun koşullarda yılın büyük bölümünde çiçek açabilir. Tek bir bitki çok sayıda tohum üretir ve bunlar rüzgârla uzak mesafelere taşınır. Çiçekler arılar ve sinekler tarafından ziyaret edilir, bitki ayrıca birçok böcek türüne besin sağlar.

Sonchus asper Avrupa, Batı Asya ve Kuzey Afrika kökenlidir; bugün insan etkisiyle neredeyse dünyanın her yerine yayılmıştır. Genç yaprakları birçok ülkede pişirilerek veya salatada yenir, ancak dikenli olması nedeniyle akrabası kadar tercih edilmez. Ayrıca evcil hayvanlar ve tavşanlar için sevilen bir yemdir. Tür yaygın olup tehdit altında değildir. Papatyagiller dünyanın en büyük çiçekli bitki familyalarından biridir; bu familyada çiçek başı gibi görünen yapı aslında çok sayıda küçük çiçeğin bir araya gelmesiyle oluşan bir başçıktır. Dilsi çiçekli sütlü otlar, ekosistemlerde hem tozlaştırıcı böcekler hem de tohum yiyen kuşlar için değerli bir besin kaynağıdır.