Sitona lineatus (Linnaeus, 1758)

Sitona lineatus, hortumlu böcekler familyası Curculionidae içinde, Entiminae alt familyasına bağlı Sitona cinsinin bir türüdür. Bezelye yaprak hortumlu böceği olarak bilinen bu tür, cinsin en iyi tanınan üyesidir. Boyu yaklaşık 4–5 mm'dir ve ön göğsü ile kanat örtüleri üzerinde belirgin açık renkli boyuna çizgiler taşır. Palearktik bölgede çok yaygındır ve Kuzey Amerika'ya da taşınmıştır; bezelye ve bakla tarımında önemli bir zararlıdır.

Sitona cinsinin üyeleri genellikle 3–8 mm boyunda, kısa ve kalın hortumlu, silindirik gövdeli küçük böceklerdir. Vücut yüzeyi çoğunlukla kahverengi, gri, bakır ya da yeşilimsi tonlarda ince pullarla örtülüdür; birçok türde ön göğüs ve kanat örtüleri üzerinde boyuna açık renkli çizgiler bulunur. Pullar zamanla aşındığı için yaşlı bireyler daha koyu ve sade görünebilir. Türlerin birbirinden ayrılması genellikle pul deseni, alın oluğu, göz yapısı ve ön göğsün biçimi gibi ince ayrıntılara dayanır.

Cinsin türleri neredeyse tamamen baklagiller (Fabaceae) ile ilişkilidir. Erginler yonca, kaba yonca, fiğ, bezelye, bakla ve benzeri bitkilerin yapraklarının kenarlarını yiyerek karakteristik yarım daire biçimli çentikler açar. Dişiler yumurtalarını toprağa ya da konukçu bitkinin dibine bırakır; çıkan beyaz, bacaksız larvalar toprakta yaşar ve baklagil köklerindeki azot bağlayan bakteri yumrucuklarıyla beslenir. Pupa evresi toprakta geçer. Erginler çoğunlukla sonbaharda ya da ilkbaharda etkindir ve kışı bitki artıkları altında veya toprakta geçirebilir.

Kök yumrucuklarının zarar görmesi bitkinin azot bağlama kapasitesini azalttığından, bazı Sitona türleri yonca, bezelye ve bakla tarımında önemli zararlılar arasında sayılır. Bununla birlikte cinsin pek çok türü yabani baklagillerle beslenir ve doğal otlak ekosistemlerinin olağan bir parçasıdır. Erginleri kuşlar, örümcekler ve yırtıcı böcekler avlar; larvaları ise parazitoit arıların ve toprak canlılarının besin kaynağıdır. İnsanlar için herhangi bir tehlikesi yoktur.