Setaria viridis

Setaria viridis, buğdaygiller (Poaceae) familyasının Setaria cinsine ait tek yıllık bir ot türüdür. Kültür darısı Setaria italica türünün yabani atası olarak kabul edilir ve dünyanın en yaygın yabancı otlarından biridir.

Setaria cinsi, sıcak ve ılıman bölgelerde yayılış gösteren, 100’den fazla türü kapsayan bir buğdaygil cinsidir. Cinsin en belirgin özelliği, başakçıkların altında bulunan ve sertleşmiş dallardan oluşan kıl benzeri uzantılardır; bu kıllar çiçek durumuna fırça ya da tilki kuyruğu görünümü verir. Çiçek durumu sık, silindirik bir salkımdır ve olgunlaştığında başakçıklar kılları geride bırakarak dökülür. Bu türde salkım yeşil ya da morumsu renkte, dik veya hafifçe eğiktir; kıllar ileri yönlü dişçikli olduğu için yapışmaz. Boyu genellikle on santimetre ile bir metre arasında değişir.

Cinsin pek çok türü tarlalarda, bahçelerde, yol kenarlarında ve boş arazilerde yetişen tek yıllık yabancı otlardır. Bu türler C4 fotosentez yolunu kullanır; bu sayede sıcak ve güneşli koşullarda hızla büyür, yaz aylarında çiçeklenir ve çok sayıda tohum üretirler. Tohumları kuşlar için önemli bir besin kaynağıdır. Kısa yaşam döngüsü ve kolay yetiştirilmesi nedeniyle C4 bitkileri üzerine yapılan araştırmalarda model organizma olarak da kullanılır.

Avrasya kökenli olan tür, bugün ılıman ve sıcak bölgelerin hemen tamamında, tarlalarda, yol kenarlarında ve bozulmuş alanlarda bulunur. Buğdaygiller çayır, bozkır ve mera ekosistemlerinin temel taşıdır; saçak kökleriyle toprağı tutarak erozyonu azaltır, otçul hayvanlara besin, böceklere ve kuşlara barınak ve tohum sağlar.

Poaceae (buğdaygiller) familyası, dünyada yaklaşık 12.000 türle en büyük bitki familyalarından biridir. Familyanın üyeleri boğumlu ve çoğunlukla içi boş saplara, iki sıra hâlinde dizilen ve sapı kın biçiminde saran yapraklara, kın ile ayanın birleştiği yerde dilcik adı verilen zarımsı ya da tüylü bir yapıya sahiptir. Çiçekler küçük, gösterişsiz ve rüzgârla tozlaşır; başakçık adı verilen birimlerde toplanır ve kavuzlarla korunur. Meyve, tohum kabuğunun meyve duvarıyla kaynaştığı karyopsis tipindedir.