Setaria glauca (sıçansaçı)

Setaria glauca, buğdaygiller (Poaceae) familyasının Setaria cinsine ait tek yıllık bir ot türüdür. Günümüzde genellikle Setaria pumila adıyla kabul edilir; Setaria glauca adı ise eski literatürde yaygın olarak kullanılmıştır.

Setaria cinsi, sıcak ve ılıman bölgelerde yayılış gösteren, 100’den fazla türü kapsayan bir buğdaygil cinsidir. Cinsin en belirgin özelliği, başakçıkların altında bulunan ve sertleşmiş dallardan oluşan kıl benzeri uzantılardır; bu kıllar çiçek durumuna fırça ya da tilki kuyruğu görünümü verir. Çiçek durumu sık, silindirik bir salkımdır ve olgunlaştığında başakçıklar kılları geride bırakarak dökülür. Bu türün salkımı sık ve silindiriktir; başakçıkları çevreleyen kıllar olgunlukta belirgin biçimde sarımsı ya da turuncumsu bir renk alır, bu da onu yeşil başaklı akrabalarından ayırır. Yaprakları düz ve tabanda uzun tüylüdür.

Cinsin pek çok türü tarlalarda, bahçelerde, yol kenarlarında ve boş arazilerde yetişen tek yıllık yabancı otlardır. Bu türler C4 fotosentez yolunu kullanır; bu sayede sıcak ve güneşli koşullarda hızla büyür, yaz aylarında çiçeklenir ve çok sayıda tohum üretirler. Tohumları kuşlar için önemli bir besin kaynağıdır. Sıra bitkisi tarımında, özellikle mısır, şekerpancarı ve sebze tarlalarında önemli bir yabancı ottur.

Tür Avrasya kökenlidir ve bugün insan etkisiyle neredeyse tüm dünyaya yayılmıştır. Buğdaygiller çayır, bozkır ve mera ekosistemlerinin temel taşıdır; saçak kökleriyle toprağı tutarak erozyonu azaltır, otçul hayvanlara besin, böceklere ve kuşlara barınak ve tohum sağlar.

Poaceae (buğdaygiller) familyası, dünyada yaklaşık 12.000 türle en büyük bitki familyalarından biridir. Familyanın üyeleri boğumlu ve çoğunlukla içi boş saplara, iki sıra hâlinde dizilen ve sapı kın biçiminde saran yapraklara, kın ile ayanın birleştiği yerde dilcik adı verilen zarımsı ya da tüylü bir yapıya sahiptir. Çiçekler küçük, gösterişsiz ve rüzgârla tozlaşır; başakçık adı verilen birimlerde toplanır ve kavuzlarla korunur. Meyve, tohum kabuğunun meyve duvarıyla kaynaştığı karyopsis tipindedir.