Secale anatolicum

Secale anatolicum, buğdaygiller (Poaceae) familyasının çavdar (Secale) cinsine ait yabani bir çavdar taksonudur. Günümüzde çoğu kaynakta çok yıllık yabani çavdar Secale strictum (Secale montanum) kompleksi içinde bir alt tür ya da eş anlamlı olarak değerlendirilir. Adı, Anadolu ile olan bağlantısına işaret eder.

Secale (çavdar) cinsi, buğdaygiller familyasının Triticeae oymağında yer alan, az sayıda türden oluşan bir cinstir. Cins, Akdeniz havzasından Batı ve Orta Asya'ya uzanan bölgede doğal olarak bulunur; Anadolu ve çevresi, çavdarın kökeni ve çeşitliliği bakımından önemli bir bölge olarak kabul edilir. Üyeleri tek ya da çok yıllık olabilir.

Bu cinsin üyeleri, sapın ucunda yer alan, iki sıralı, yoğun ve uzun kılçıklı başaklarıyla tanınır. Her başakçık genellikle iki verimli çiçek içerir ve kavuzlar dar, sivri uçludur. Çavdarlar yabancı tozlaşan bitkilerdir; çiçek tozları rüzgârla taşınır. Bu özellik, akraba türler arasında gen akışını kolaylaştırır.

Yabani çavdar türleri, kültür çavdarının ıslahında değerli bir gen kaynağıdır; kuraklık, soğuk ve hastalıklara dayanıklılık gibi özellikler bakımından incelenir. Kurak bozkırlarda, taşlık yamaçlarda ve tarla kenarlarında yetişen bu bitkiler, mera bitki örtüsünün de bir parçasıdır.

Buğdaygiller (Poaceae) familyası, dünyanın en geniş yayılışlı bitki gruplarından biridir. Üyeleri genellikle boğumlu ve içi boş saplara, iki sıra hâlinde dizilmiş, kını sapı saran şeritsi yapraklara ve başakçık adı verilen küçük birimlerde toplanan gösterişsiz çiçeklere sahiptir. Çiçekler çoğunlukla rüzgârla tozlaşır; meyve, tohum kabuğunun meyve duvarıyla kaynaştığı karyopsis tipindedir. Familya; tahıllar, mera ve çayır bitkileri olarak hem insan beslenmesi hem de hayvancılık açısından büyük önem taşır, ayrıca toprağı tutarak erozyonu önlemede rol oynar.