Scirtothrips mangiferae

Scirtothrips mangiferae, saçak kanatlılar (Thysanoptera) takımının Thripidae familyasına ait bir böcek türüdür. Scirtothrips mangiferae, adından da anlaşılacağı gibi mango (Mangifera indica) ile ilişkilidir ve mango tripsi olarak bilinir. Mango yetiştirilen Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgelerinde genç sürgünlerde ve meyvelerde zarar yapabilir.

Scirtothrips cinsinin üyeleri genellikle soluk sarı renkli, çok küçük ve hareketli saçak kanatlılardır. Bitkilerin genç yapraklarında, sürgün uçlarında ve gelişmekte olan meyvelerde beslenirler. Beslenme sonucunda dokularda gümüşi lekeler, kabuk bağlama, yaprak kıvrılması ve meyvelerde yara izleri oluşabilir. Cinsin bazı türleri, örneğin Scirtothrips citri ve Scirtothrips dorsalis, turunçgil ve başka kültür bitkilerinde önemli zararlılardır.

Thripidae familyası, Thysanoptera takımının en kalabalık familyasıdır ve dünya genelinde iki binden fazla tür içerir. Bu familyanın üyeleri genellikle 1–2 mm boyunda, ince ve uzun gövdeli böceklerdir. Kanatları dar şeritler biçimindedir ve kenarlarında uzun saçak kıllar bulunur; takımın Türkçe adı olan saçak kanatlılar da bu özellikten gelir. Ağız parçaları asimetriktir: sol çene iğnesi bitki hücresini deler, hayvan da hücre içeriğini emer. Kanatlı bireyler zayıf uçucu olmalarına karşın rüzgârla uzak mesafelere taşınabilir; bu sayede yeni yaşam alanlarına kolayca yayılırlar.

Thripidae üyelerinin gelişimi yumurta, iki larva evresi ve beslenmeyen pupa öncesi ile pupa evrelerinden geçer. Yumurtalar bitki dokusunun içine bırakılır. Larvalar kanatsızdır ve ergin bireylerle aynı besinle beslenir. Pupa evresi çoğunlukla toprakta, yaprak döküntüsünde ya da bitkinin korunaklı kısımlarında geçirilir. Familyada erkeklerin döllenmemiş yumurtalardan geliştiği üreme biçimi yaygındır.

Saçak kanatlıların tür tayini çıplak gözle yapılamaz; uzmanlar mikroskop preparatlarında anten segmentlerini, kıl dizilişini ve kanat yapısını karşılaştırır. Saçak kanatlılar doğada önemli roller üstlenir: bazıları tozlaşmaya katkıda bulunur, bazıları başka küçük eklem bacaklıları avlar, bazıları ise kültür bitkilerinde zarara ve bitki virüslerinin taşınmasına yol açar.