Sanguisorba minor

Sanguisorba minor, gülgiller (Rosaceae) familyasına bağlı, Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı ile Orta Asya'da yaygın olarak bulunan çok yıllık otsu bir bitkidir. Kuru çayırlarda, taşlık yamaçlarda, yol kenarlarında ve özellikle kireçli topraklarda sık görülür; Türkiye'de de yaygın türler arasındadır. Kışın yeşil kalan yaprak rozetleri sayesinde yıl boyunca kolayca tanınabilir.

Sanguisorba cinsi (bazı güncel sınıflandırmalarda bu tür Poterium cinsine alınır), gülgiller (Rosaceae) familyasına bağlıdır ancak çiçekleri familyanın tipik gösterişli çiçeklerinden çok farklıdır: taç yaprakları yoktur ve küçük çiçekler sık, küremsi ya da yumurtamsı başlar halinde toplanır. Tozlaşma büyük ölçüde rüzgârla olur; bu nedenle başın üst kısmındaki dişi çiçeklerin kırmızımsı püsküllü tepecikleri, alt kısımdaki erkek çiçeklerin ise sarkık uzun başçıklı ercikleri dikkat çeker.

Bitki genellikle 20–60 cm boyunda olur. Tabanda rozet oluşturan yaprakları tek tüysüdür; kenarları dişli, küçük, yuvarlakça yaprakçıklar sap boyunca karşılıklı dizilir. Gövde yukarıda dallanır ve her dalın ucunda yeşilimsi, olgunlukta kızıllaşan, yaklaşık fındık büyüklüğünde çiçek başları bulunur. Çiçeklenme ilkbahar ortasından yaz ortasına kadar sürer. Meyve, dört köşeli ve yüzeyi ağsı ya da çıkıntılı, sertleşmiş bir çanakla sarılı küçük bir kuru meyvedir.

Yaprakları ezildiğinde hafif salatalık kokusu yayar; genç yapraklar eskiden beri salatalarda, soslarda ve içeceklerde tatlandırıcı olarak kullanılmıştır. Kurak ve besince fakir otlaklarda iyi bir yem bitkisidir. Halk hekimliğinde kanama durdurucu olarak kullanılmış olması, cinsin “kanı emen” anlamına gelen Latince adına da yansımıştır. Tohumları ve yaprakları çeşitli böcek ve kuşlar için besin kaynağıdır.