Rhyssemus osmanlis (Koshantschikov, 1916)

Rhyssemus osmanlis, Scarabaeidae familyasının Aphodiinae alt familyasına ait, Rhyssemus cinsinden küçük bir gübre böceği türüdür. Tür adı Osmanlı topraklarına gönderme yapar ve türün bilinen yayılışının Anadolu ve çevresini kapsadığını düşündürür.

Rhyssemus cinsinin üyeleri çok küçük, genellikle 2–4 mm boyunda, koyu kahverengi ile siyah arasında renkli, uzunca ve silindirik gövdeli böceklerdir. Göğüs sırtı (pronotum) belirgin enine kabartılar ve oluklarla, kanat örtüleri ise boyuna kaburgalar ve sıra hâlinde iri noktalarla süslüdür; bu pürüzlü yüzey cinsin en kolay tanınan özelliğidir. Başın ön kenarı genellikle küçük taneciklerle kaplıdır.

Bu cinsin türleri çoğunlukla kumlu ya da gevşek topraklarda, nehir kenarlarında ve bitki köklerinin çevresinde yaşar; dışkıdan çok toprakta biriken çürümüş bitkisel maddelerle beslendikleri düşünülür. Erginler sıcak gecelerde ışığa gelebilir ve ışık tuzaklarıyla toplanan örnekler arasında sık görülür. Küçük boyları ve birbirine çok benzeyen dış görünüşleri nedeniyle türlerin ayırt edilmesi büyüteç altında, ayrıntılı morfolojik inceleme gerektirir. Cinsin türleri başta Akdeniz havzası, Orta Asya ve Afrika olmak üzere Eski Dünya’nın sıcak ve kurak bölgelerinde çeşitlenmiştir. Anadolu, Akdeniz ve İran-Turan faunalarının buluştuğu konumu nedeniyle bu gruptan pek çok türe ev sahipliği yapar.

Bu böcekler dışkının parçalanmasını hızlandırarak besin maddelerinin toprağa geri dönmesine, toprağın havalanmasına ve otlaklarda parazit ile sinek popülasyonlarının azalmasına katkıda bulunur. Bu nedenle mera ekosistemlerinde önemli bir ekolojik işleve sahiptir. Hayvanlara uygulanan bazı ilaç kalıntılarının dışkıyla atılması ve geleneksel hayvancılığın azalması, Avrupa’da pek çok gübre böceği türünün gerilediği gerekçeleri arasında gösterilir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.