Rhynchospora alba

Rhynchospora alba, sazgiller (Cyperaceae) familyasına ait çok yıllık otsu bir bitkidir. İngilizcede beyaz gagalı saz anlamına gelen adla anılır. Cins adı, meyvenin ucundaki gaga biçimli çıkıntıya; tür adı ise başakçıkların beyazımsı rengine gönderme yapar.

Bitki, ince ve dik gövdeli, genellikle 10–40 santimetre boyunda, küçük öbekler oluşturan bir sazdır. Yaprakları dar ve çizgi biçimlidir. Gövdenin ucunda küçük, sık kümeler hâlinde toplanmış beyazımsı başakçıklar bulunur; bu başakçıklar olgunlaştıkça açık kahverengiye döner. Meyvesi küçük bir fındıkçık (aken) olup ucunda kalıcı bir gaga taşır ve tabanında ince kıllar bulunur. Çiçeklenme genellikle yaz aylarında, temmuz ile ağustos arasında gerçekleşir; tozlaşma rüzgârla olur.

Rhynchospora alba, asidik ve besince fakir, sürekli ıslak ortamların tipik bir bitkisidir. Turbalıklarda, bataklıklarda, ıslak fundalıklarda ve çıplak, ıslak turba yüzeylerinde, çoğu zaman turba yosunları (Sphagnum) ve böcekçil bitkilerle birlikte yetişir. Bu nedenle turbalık ekosistemlerinin karakteristik türlerinden kabul edilir ve bu habitatların durumunun değerlendirilmesinde gösterge bitki olarak kullanılır.

Tür, Kuzey Yarımküre'nin ılıman ve serin bölgelerinde, Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'da geniş bir yayılışa sahiptir. Ancak turbalıkların kurutulması, drenaj ve tarım alanlarına dönüştürülmesi nedeniyle birçok bölgede yaşam alanları daralmıştır. Bu nedenle bazı ülkelerde korunması gereken ya da tehdit altındaki bitkiler arasında listelenir.

Sazgiller, çimenlere benzeyen ancak çoğunlukla üç köşeli gövdeleri, kapalı yaprak kınları ve küçük, gösterişsiz çiçekleriyle onlardan ayrılan büyük bir bitki familyasıdır. Familyanın üyeleri özellikle sulak alanlarda baskın bitkiler arasında yer alır ve bu ortamlarda toprak oluşumuna, su kuşlarının ve diğer canlıların barınma ve beslenmesine katkıda bulunur.