Rhynchocorys kurdica

Rhynchocorys kurdica, canavarotugiller (Orobanchaceae) familyasına ait yarı asalak, otsu bir bitki türüdür. Tür adı, yayılış gösterdiği Doğu Anadolu, Kuzey Irak ve Batı İran'ı kapsayan dağlık bölgeye gönderme yapar. Cinsin diğer üyeleri gibi sarı renkli, üst dudağı gaga biçiminde uzamış iki dudaklı çiçekler açar.

Rhynchocorys cinsi, eskiden sıracaotugiller (Scrophulariaceae) içinde ele alınan, günümüzde ise canavarotugiller (Orobanchaceae) familyasına yerleştirilen yarı asalak otsu bitkileri kapsar. Bu bitkiler yeşil yapraklarıyla fotosentez yapar, ancak kökleri aracılığıyla çevredeki başka bitkilerin köklerine bağlanarak su ve mineral madde alırlar. Cinsin adı Yunanca "gaga" anlamına gelen sözcükten türetilmiştir ve çiçeklerin üst dudağının uzun, gaga ya da hortum biçiminde öne doğru uzamasına işaret eder.

Cinsin üyeleri genellikle dik gövdeli, karşılıklı ya da seyrek dizilmiş dişli yapraklara sahip, sarı renkli iki dudaklı çiçeklerini gövdenin ucunda başak benzeri salkımlar halinde açan bitkilerdir. Az sayıda türden oluşan cins esas olarak Akdeniz havzasının doğusu, Balkanlar, Anadolu, Kafkasya ve İran çevresinde yayılış gösterir. Türleri çoğunlukla dağlık bölgelerde, nemli çayırlarda, orman açıklıklarında, çalılık kenarlarında ve dere boylarında yetişir; çiçeklenme genellikle yaz aylarına denk gelir. Meyve, çok sayıda küçük tohum içeren bir kapsüldür.

Yarı asalak yaşam biçimi nedeniyle bu bitkiler bulundukları çayır topluluklarında özellikle buğdaygil ve baklagillerin gelişimini sınırlayarak bitki çeşitliliğinin dengelenmesine katkıda bulunabilir. Sarı çiçekleri arılar ve bombus arıları gibi tozlayıcılar tarafından ziyaret edilir. Kültürde yetiştirilmeleri, konak bitkiye ihtiyaç duydukları için oldukça güçtür.

Bu türün biyolojisi ve yayılışı hakkındaki ayrıntılı bilgiler, cinsin diğer üyelerinde olduğu gibi sınırlıdır. Dağlık bölgelerdeki nemli çayırların ve otlakların korunması, bu tür yarı asalak bitkilerin varlığını sürdürmesi için önemlidir.