Rhynchaenus trimaculatus (Fabricius, 1801)

Rhynchaenus trimaculatus, günümüzde Hadroplontus trimaculatus adıyla bilinen bir hortumlu böcek türünün eski adıdır. Kınkanatlılar takımının (Coleoptera) hortumlu böcekler familyasına (Curculionidae) ve bu familyanın küçük, tıknaz türlerini içeren Ceutorhynchinae alt familyasına aittir.

Bu tür yaklaşık 3–4 milimetre boyunda, koyu renkli ve yoğun pullarla kaplı bir böcektir. Tür adı, sırtta beyazımsı pulların oluşturduğu üç açık renkli lekeye işaret eder: biri ön göğüs ile kanat örtülerinin birleştiği yerde, diğerleri kanat örtüleri üzerindedir. Hortumu dinlenirken göğsün altındaki oluğa yerleştirilebilir.

Hadroplontus trimaculatus deve dikeni ve kangal gibi Carduus türleri başta olmak üzere çeşitli dikenli papatyagiller üzerinde yaşar. Dişiler yumurtalarını bitkinin rozet yapraklarına ya da kök boğazına bırakır; larvalar kök boğazı ve kökün üst kısmında beslenerek bitkiyi zayıflatır. Olgunlaşan larvalar pupa olmak için toprağa geçer. Bu özelliği nedeniyle tür, istilacı devedikenlerine karşı biyolojik mücadelede kullanılmak üzere Avrupa'dan Kuzey Amerika'ya götürülmüştür.

Doğal yayılış alanı Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya'yı kapsar; konukçu bitkilerin bulunduğu mera, yol kenarı ve terk edilmiş tarlalarda görülür. Tür insanlar için zararsızdır.

Hortumlu böcekler familyası (Curculionidae), yaklaşık 50.000'den fazla tanımlanmış türüyle hayvanlar âleminin en kalabalık familyalarından biridir. Üyelerinin büyük çoğunluğu bitkilerle beslenir ve pek çoğu belirli bitki gruplarına sıkı sıkıya bağlıdır. Bu nedenle hem doğal ekosistemlerde bitki toplulukları üzerinde etkili olur hem de bazıları tarım ve ormancılıkta zararlı ya da yabancı otlara karşı biyolojik mücadele ajanı olarak önem taşır.

Hortumlu böceklerin en belirgin ortak özelliği, başın önünde uzayan ve ağız parçalarını ucunda taşıyan hortumdur. Dişiler bu hortumla bitki dokusunda küçük oyuklar açarak yumurtalarını içine yerleştirir. Dirsekli ve ucu sopa biçiminde genişlemiş antenler de familyanın tipik tanıma işaretleri arasındadır. Larvaları genellikle bacaksız, kıvrık ve krem renklidir; çoğunlukla bitki dokusu içinde ya da toprakta gizli bir yaşam sürer.