Rhodaphodius foetens (Fabricius, 1787)

Rhodaphodius foetens, kınkanatlılar (Coleoptera) takımının Scarabaeidae familyasına bağlı, Aphodiinae alt familyasında yer alan küçük bir böcek türüdür. Bazı sınıflandırmalarda bu grup ayrı bir familya olarak Aphodiidae adıyla anılır. Tür, Rhodaphodius cinsine aittir. Cinsin bilinen temsilcisi olan bu tür, siyah baş ve pronotuma karşın kırmızımsı kahverengi elitralarıyla dikkat çeker; boyu yaklaşık birkaç milimetreden bir santimetreye yaklaşan aralıktadır.

Rhodaphodius foetens eskiden geniş anlamdaki Aphodius cinsi içinde değerlendiriliyordu. Özellikle sığır ve at dışkısında bulunur; açık otlaklarda ve meralarda yaz sonu ile sonbahar aylarında etkin olur. Avrupa'dan Batı ve Orta Asya'ya kadar uzanan geniş bir alanda yayılış gösterir. Bazı Avrupa ülkelerinde geleneksel hayvancılığın azalmasıyla birlikte seyrekleştiği bildirilmektedir.

Aphodiinae alt familyasının üyeleri dünyanın hemen her yerinde bulunur ve binlerce türle temsil edilir. Bu böceklerin büyük çoğunluğu dışkıyla beslenir; ancak gübre topu yuvarlayan bok böceklerinden farklı olarak çoğu tür yumurtalarını doğrudan dışkı yığınının içine ya da hemen altındaki toprağa bırakır. Larvalar bu organik madde içinde gelişir, pupa evresini toprakta geçirir ve ergin hale gelir. Bazı gruplar ise dışkı yerine çürüyen bitki artıkları, humus ya da kumlu topraktaki organik maddeyle beslenir.

Doğadaki rolleri büyüktür: dışkının parçalanmasını ve toprağa karışmasını hızlandırarak besin döngüsüne katkıda bulunur, toprağı havalandırır ve otlaklarda parazit ile sinek larvalarının çoğalmasını dolaylı olarak sınırlar. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar. Yoğun tarım ilacı ve hayvanlarda kullanılan parazit ilaçlarının dışkıya geçmesi, bu böcek topluluklarını olumsuz etkileyebilen başlıca etkenler arasında sayılır.