Rhithrogena tibialis (Ulmer, 1920)

Rhithrogena tibialis, mayıs sinekleri takımının (Ephemeroptera) Heptageniidae familyasına bağlı Rhithrogena cinsinden bir türdür. Dağ akarsularında yaşayan, nimfleri taşların yüzeyine yapışarak hızlı akıntıya dayanan bir mayıs sineğidir.

Rhithrogena türlerinin nimfleri, hızlı akan suya uyum sağlamış yassı yapılı böceklerdir. Başları geniş ve yassıdır, bacakları yanlara açılır ve vücut taşın yüzeyine sıkıca yapışır. Bu cinsi akrabalarından ayıran en belirgin özellik, karın halkalarındaki ilk solungaç çiftinin büyüyüp vücudun altında birleşerek vantuza benzer bir yapı oluşturmasıdır. Bu yapı sayesinde nimf, güçlü akıntıda bile kayaların üzerinde tutunabilir. Vücudun ucunda genellikle üç uzun kuyruk ipliği bulunur.

Nimfler taşların yüzeyini kaplayan alg tabakasını ve ince organik maddeleri kazıyarak beslenir. Gelişimleri türe ve suyun sıcaklığına bağlı olarak çoğunlukla bir yıl kadar sürer ve bu süre içinde çok sayıda deri değiştirirler. Olgunlaşan nimf su yüzeyine çıkarak önce yarı ergin (subimago) evreye, kısa süre sonra da ergin evreye geçer. Erginlerin ağız parçaları işlevsizdir, beslenmezler ve yalnızca birkaç gün yaşayarak çiftleşip yumurtalarını suya bırakırlar. Erginler ince yapılı, saydam kanatlı ve iki uzun kuyruk iplikli böceklerdir.

Tür Palearktik bölgenin dağlık kesimlerindeki akarsulardan bilinir. Cinsin diğer üyeleri gibi taşlı tabanlı, serin ve hızlı akan dereleri tercih eder.

Tüm mayıs sinekleri gibi bu tür de temiz, oksijence zengin, serin sulara bağımlıdır. Nimfleri kirliliğe ve dip yapısının bozulmasına karşı duyarlı olduğundan, akarsuların biyolojik su kalitesi değerlendirmelerinde gösterge canlı olarak kullanılır. Baraj yapımı, dere yataklarından kum ve çakıl alınması ile organik kirlilik bu tür böceklerin yaşam alanlarını daraltan başlıca etkenlerdir. Balıkların, özellikle alabalıkların önemli besin kaynakları arasında yer alırlar.