Rhinusa asellus (Gravenhorst, 1807)

Rhinusa asellus, hortumlu böcekler ailesinin (Curculionidae) Curculioninae altfamilyasına, Mecinini oymağına bağlı Rhinusa cinsinin bir türüdür. Bu cinsin üyeleri yaklaşık 2–4 mm boyunda, oval ve tıknaz gövdeli, ince hortumlu küçük böceklerdir. Vücut çoğunlukla siyah ya da koyu renkli olup üzeri gri ya da beyazımsı tüylerle örtülüdür. Eskiden bu türler Gymnetron cinsi içinde sınıflandırılıyordu.

Bu tür, sığırkuyruğu (Verbascum) bitkileriyle ilişkili yaygın bir Rhinusa türüdür. Larvaları bitkinin gövdesinin alt kısmında ya da kök boğazında gelişir. Avrupa'dan Batı Asya'ya kadar yayılış gösterir; erginler ilkbahar ve yaz aylarında sığırkuyruğunun yaprak rozetleri ve çiçek başakları üzerinde görülebilir.

Rhinusa türleri sıraca ve sığırkuyruğu ailesindeki (Scrophulariaceae ve yakın gruplar) bitkilerle beslenir. Sığırkuyruğu (Verbascum), nevruzotu (Scrophularia) ve nevruzotu ile yakın akraba olan Linaria türleri başlıca konukçulardır. Dişiler yumurtalarını tohum kapsüllerine, gövdeye ya da köke bırakır; larvalar tohumların içinde beslenir ya da bazı türlerde bitki dokusunda ur (gal) oluşmasına yol açar. Pupa evresi çoğunlukla aynı kapsül ya da ur içinde geçirilir ve yeni erginler yaz sonuna doğru çıkar.

Cins Palearktik bölgede, özellikle Akdeniz havzasında ve Batı Asya'da zengin bir tür çeşitliliğine sahiptir. Sığırkuyruğu türlerinin çok çeşitli olduğu Anadolu, bu böcekler için de önemli bir yaşam alanıdır. Bazı Rhinusa türleri, Kuzey Amerika'ya yayılmış istilacı Linaria bitkilerine karşı biyolojik mücadele ajanı olarak kullanılmıştır.

Hortumlu böcekler (Curculionidae) dünyada 80 binden fazla tanımlanmış türüyle hayvanlar âleminin en kalabalık ailelerinden biridir. Neredeyse tamamı otçuldur; kök, gövde, yaprak, çiçek, tohum ya da odun dokusuyla beslenirler. Bu nedenle hem doğal ekosistemlerde bitki topluluklarını etkileyen önemli bir grup oluştururlar hem de bazı türleri tarım ve ormancılıkta zararlı olarak bilinir. İnsanlar için zehirli ya da tehlikeli değildirler; sokmaz ve ısırmazlar.