Rheocricotopus effusus (Walker, 1856)

Rheocricotopus effusus, sinekler takımının (Diptera) Chironomidae familyasına ve bu familyanın Orthocladiinae altfamilyasına ait küçük bir sinek türüdür. Chironomidae, sivrisineklere benzeyen ancak ısırmayan sinekleri kapsayan ve tatlı sularda en çok tür ve birey sayısına ulaşan böcek ailelerinden biridir. Bu türün erginleri, cinsin diğer üyeleri gibi birkaç milimetre boyunda, ince yapılı, uzun bacaklı ve narin kanatlı sineklerdir.

Rheocricotopus cinsinin adı, Yunanca akıntı anlamına gelen kökten türetilmiştir ve üyelerinin akarsu yaşamına bağlılığını yansıtır. Larvaları derelerde ve nehirlerde, taşların ve su bitkilerinin üzerinde yaşar; alg ve ince organik maddeyle beslenir. Cinsin türleri genellikle orta derecede akıntılı, oksijence zengin sularda bulunur.

Chironomidae familyasının üyeleri ilk bakışta sivrisineklere benzese de ısırmaz ve kan emmez; erginlerin ağız parçaları körelmiştir ve çoğu ergin ya hiç beslenmez ya da yalnızca nektar ve su gibi sıvılar alır. Ergin ömrü genellikle birkaç gün sürer. Erkekler tüylü antenleriyle dişilerden kolayca ayrılır ve özellikle akşam saatlerinde su kenarlarında, ağaçların ya da çıkıntıların üzerinde dans eden sürüler oluşturur. Dişiler yumurtalarını jelatinimsi kümeler hâlinde suya veya su kenarına bırakır. Yaşam döngüsü yumurta, dört larva evresi, pupa ve ergin evrelerinden oluşur. Larva dönemi yaşamın büyük bölümünü kaplar; pupa su yüzeyine yükselir ve ergin burada kabuğundan çıkar. Orthocladiinae larvaları genellikle hemoglobin taşımadığından kırmızı değil, yeşilimsi, sarımsı ya da beyazımsı renktedir. Bu küçük sinekler balıklar, kuşlar, yarasalar ve yırtıcı böcekler için önemli bir besin kaynağıdır.

Tür Avrupa'da kaydedilmiş olup cinsin üyeleri genel olarak Palearktik bölgede geniş yayılış gösterir. Türkiye'deki yayılışı hakkındaki bilgiler sınırlıdır. Chironomidae larvaları tatlı su ekosistemlerinde organik maddenin ayrıştırılmasında büyük rol oynar ve su kalitesinin izlenmesinde biyolojik gösterge olarak kullanılır; türlerin kirliliğe ve oksijen eksikliğine karşı duyarlılıkları birbirinden farklıdır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; ancak bazı bölgelerde kitle hâlinde ortaya çıkan sürüleri rahatsızlık yaratabilir.