Pterygocythereis jonesii (Baird, 1850)

Pterygocythereis jonesii, kabuklular alt şubesine bağlı ostrakodlar (Ostracoda) sınıfının Podocopida takımında, Trachyleberididae familyasına ait küçük bir deniz canlısıdır. Tür Baird tarafından 1850 yılında bilim dünyasına tanıtılmıştır. Boyu yalnızca milimetrenin kesirleri ile ölçülen bu hayvanlar ancak mikroskop altında incelenebilir ve tanımlamaları neredeyse tamamen kabuk özelliklerine dayanır.

Trachyleberididae familyası, kabukları genellikle kalın, kuvvetli kireçleşmiş ve yüzeyleri dikenler, yumrular, çıkıntılar ya da ağ şeklinde süslemelerle kaplı olan deniz ostrakodlarını kapsar. Kabuğun ön kenarı çoğunlukla yuvarlak, arka kısmı daha sivri ya da köşelidir; ventral kenarda kanat benzeri çıkıntılar görülebilir. Bu familyanın üyeleri neredeyse yalnızca denizlerde yaşar ve fosil kayıtları oldukça zengindir.

Ostrakodlar ya da tohum karidesleri, vücutları iki parçalı, menteşeli bir kabuk içinde tamamen saklı duran küçük kabuklulardır. Kabuk kalsiyum karbonattan oluşur ve hayvan büyüdükçe birkaç kez değiştirilir; ergin bireyler genellikle sekiz kez deri değiştirdikten sonra son boyutlarına ulaşır. Kabuğun aralığından çıkardıkları antenleri ve bacakları yardımıyla deniz tabanında ya da sediment içinde hareket ederler. Bu gruptaki deniz ostrakodlarının çoğu tabanda yaşar; çürümekte olan organik maddeler, bakteriler, diyatomeler ve küçük alglerle beslenirler. Kendileri de balıklar ve çeşitli omurgasızlar için besin kaynağıdır.

Tür, Kuzeydoğu Atlantik ve Akdeniz'in kıta sahanlığı tabanlarından bilinir; çoğunlukla çamurlu ve kumlu sedimentlerde bulunur. Ostrakodlar Türkiye denizlerinde de zengin bir çeşitlilik gösterir ve kıyılarımızdaki sediment örneklerinde düzenli olarak bulunurlar.

Ostrakod kabukları sertleşmiş yapıları sayesinde fosilleşmeye çok elverişlidir. Bu nedenle grup, eski deniz ortamlarının sıcaklık, derinlik ve tuzluluk koşullarının belirlenmesinde, kayaç katmanlarının yaşlandırılmasında ve petrol aramalarında yaygın olarak kullanılır. Günümüzde de kirlilik ve çevresel değişimlerin izlenmesinde gösterge canlılar olarak değer taşırlar. Gözle görülemeyecek kadar küçük olduklarından halk arasında bilinmezler ve insanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.