Xestoleberis plana (G.W. Müller, 1894)

Xestoleberis plana, Ostracoda sınıfının Podocopida takımına bağlı, Xestoleberididae ailesinden küçük bir deniz ostrakodu türüdür. Ostrakodlar (midye kabuklu kabuklular), vücudu iki parçalı kireçli bir kabuk içinde bulunan, çoğunlukla bir milimetreden küçük kabuklulardır. Kabuk, sırt kısmından bir menteşe ile birbirine bağlı iki kapaktan oluşur ve hayvan tehlike anında kapakları kapatarak kendini korur. Vücut belirgin bölümlere ayrılmaz; hareket ve beslenme için kullanılan birkaç çift üye kabuğun açıklığından dışarı uzatılır.

Xestoleberis, Cytheroidea üst ailesine bağlı Xestoleberididae ailesinin en tanınmış ve en geniş cinsidir. Bu cinsin üyeleri küçük ostrakodlardır; kabukları kısa, şişkin, yandan bakıldığında yumurtamsı ya da fasulye biçimlidir ve yüzey genellikle düzgün, parlaktır. Kabuğun ön kısmının iç tarafında, cinse özgü hilal biçimli bir iz bulunması ayırt edici bir özellik olarak kabul edilir. Türlerin ayrımı kabuk biçimi, renk deseni ve erkek üreme organlarının yapısına dayanır.

Cinsin üyeleri dünya denizlerinin hemen hepsinde, özellikle sığ kıyı sularında alg örtüleri ve deniz çayırları üzerinde yaşar; birçok tür algli kayalık kıyılarda en bol ostrakodlar arasındadır. Podocopida takımındaki ostrakodlarda bireyler ayrı eşeylidir; yumurtadan çıkan larva, kabuk değiştirerek birkaç evreden geçer ve sekizinci deri değiştirmeden sonra ergin hâle gelir. Ostrakodlar deniz tabanındaki besin ağlarında önemli bir yer tutar: organik döküntüyü ve mikroskobik algleri tüketirken kendileri de küçük balıkların ve diğer omurgasızların besini olur. Kireçli kabukları ölümden sonra tortulda kolayca korunduğu için fosil kayıtları çok zengindir; bu nedenle jeolojide yaş belirleme ve geçmiş ortam koşullarını yorumlamada yaygın olarak kullanılırlar.

Tür, Alman zoolog G.W. Müller tarafından 1894 yılında Napoli Körfezi ostrakodları üzerine yayımladığı kapsamlı çalışmada tanımlanmıştır. Akdeniz’in sığ kıyı ostrakod faunasının bir üyesidir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmaz; ancak bu tür küçük kabuklular deniz ortamının sağlığını ve kirlilik düzeyini izlemede gösterge canlılar olarak değer taşır.