Ptenidium pusillum (Gyllenhal, 1808)

Ptenidium pusillum, kın kanatlılar (Coleoptera) takımının Ptiliidae familyasına ait çok küçük bir böcek türüdür. Avrupa'da yaygın olup Palearktik bölgenin geniş bir kısmında yayılış gösterir.

Ptiliidae familyası, dünyanın bilinen en küçük böceklerini içerir; türlerin çoğu 1 mm'den kısadır ve bazıları yarım milimetrenin bile altındadır. Bu böceklerin en belirgin özelliği, kenarları uzun kıllarla saçak gibi çevrili, tüy benzeri ince arka kanatlarıdır. Bu nedenle familyaya tüy kanatlı böcekler de denir. Bu kanat yapısı, çok küçük boyutlarda havada süzülerek uçmaya uyum sağlar.

Ptenidium cinsinin üyeleri yaklaşık 1 mm boyunda, oval, koyu renkli ve parlak böceklerdir; ön göğüslerinin tabanında belirgin çukurlar bulunur. Bu cinsin türleri yaprak döküntüsü, çürüyen bitki artıkları, kompost, gübre, yosun ve nemli kıyı kenarları gibi organik maddece zengin, nemli ortamlarda yaşar. Hem larvalar hem erginler mantar sporları ve hifleriyle beslenir.

Bu minik böcekler, ayrışma sürecinde yer alan mikroorganizmalarla birlikte toprak ekosisteminin işleyişine katkıda bulunur. Küçük boyutları nedeniyle genellikle yalnızca toprak ve döküntü örneklerinin elenmesiyle toplanır ve kesin tür teşhisi mikroskop altında yapılır. İnsanlara herhangi bir zararları yoktur.

Familyanın bazı türlerinde döllenme olmadan üreme (partenogenez) görülür ve dişiler vücutlarına oranla çok büyük yumurtalar bırakır. Bu ilginç özellikler, böcek vücudunun ne kadar küçülebileceğine ilişkin araştırmalarda bu familyayı önemli bir model hâline getirmiştir.