Potentilla reptans

Potentilla reptans, gülgiller (Rosaceae) familyasının beşparmakotu olarak bilinen Potentilla cinsine ait, sürünücü gövdeli, çok yıllık otsu bir bitkidir. Tür adı olan reptans, Latincede sürünen anlamına gelir ve bitkinin yerde uzun stolonlarla yayılmasını anlatır.

Bitkinin gövdeleri yere yatık, ince ve uzundur; boğum yerlerinden kök salarak yeni bitkiler oluşturur. Yaprakları uzun saplı ve elsi bileşiktir; genellikle beş adet, ters yumurta biçimli, kenarları dişli yaprakçıktan oluşur. Bu beş parçalı yaprak yapısı cinsin Türkçe adının kaynağıdır. Çiçekler yaprak koltuklarından tek tek çıkan uzun sapların ucunda yer alır; beş taç yapraklı, parlak sarı renkli ve yaklaşık 2 cm çapındadır.

Tür nemli çayırlarda, çimenliklerde, tarla ve yol kenarlarında, dere boylarında ve bozulmuş alanlarda çok yaygındır. Ağır ve nemli toprakları iyi tolere eder. Çiçeklenme ilkbahar sonundan yaz sonuna kadar sürer. Çiçekler arılar ve sinekler tarafından ziyaret edilir; ancak bitki yayılmasını büyük ölçüde stolonlarıyla gerçekleştirir.

Potentilla reptans, Avrupa, Batı ve Orta Asya ile Kuzey Afrika'da geniş bir yayılışa sahiptir ve Türkiye'de de yaygın türler arasındadır. Başka kıtalara da taşınmıştır. Kökleri tanen içerdiğinden halk hekimliğinde büzücü etkisi için, özellikle ishal ve boğaz yangılarına karşı kullanılmıştır. Bahçe ve çimlerde zaman zaman inatçı bir yabani ot olarak da görülür.