Plagiolepis pygmaea (Linnaeus, 1758)

Plagiolepis pygmaea, karıncalar familyasına (Formicidae) ait, Avrupa'nın en küçük karıncalarından biridir. İşçileri yalnızca 1,5–2 mm boyunda, koyu kahverengi ile siyahımsı renkte ve parlaktır; kraliçeler ise yaklaşık 3–4 mm boyundadır.

Plagiolepis, Formicinae alt familyasına ait, Avrupa, Afrika ve Asya'da yayılış gösteren küçük karıncalardan oluşan bir cinstir. Bu cinsin işçileri genellikle 1,5–2 mm boyunda, Avrupa'nın en küçük karıncaları arasında yer alan, sarımsıdan koyu kahverengiye değişen renkte, parlak ve kısa tüylü hayvanlardır. Antenleri 11 boğumludur ve iğneleri yoktur; savunmada Formicinae üyelerine özgü olarak karın ucundan kimyasal salgı kullanırlar. Bu cinsin bazı türleri, kendi kolonilerine yerleşen ve işçi kastı bulunmayan sosyal parazit Plagiolepis türlerine konaklık eder.

Bu cinsin üyeleri sıcak, kuru ve güneşli habitatları sever; taş altlarında, kaya çatlaklarında, duvar aralarında ve kuru otlu yamaçlarda yuva kurar. Koloniler çoğunlukla birden fazla kraliçe barındırır (poligin) ve birkaç yüzden birkaç bine kadar işçi içerebilir. Besinlerinin büyük kısmını yaprak bitleri ve koşnillerin salgıladığı ballı özsu ile çiçek nektarı oluşturur; bunun yanında küçük ölü böcekleri de toplarlar. İşçiler bitkiler üzerinde ince iz hatları boyunca yavaşça ilerler. İnsanlara herhangi bir zararları yoktur; ısırık ya da iğneleri insanda hissedilecek etki yaratmaz.

Tür Güney ve Orta Avrupa'dan Kafkasya'ya ve Orta Doğu'ya kadar geniş bir alanda yayılış gösterir ve Akdeniz bölgesinde yaygındır. Sıcak, kuru çayırlarda, kayalık yamaçlarda, bağlarda ve bahçe duvarlarında sıkça bulunur. Kolonileri, işçi kastı olmayan sosyal parazit Plagiolepis türlerine konaklık edebilir.

Karıncalar (Formicidae), zar kanatlılar (Hymenoptera) takımına ait, tamamen sosyal yaşayan böceklerdir. Koloniler genellikle bir ya da birden çok kraliçe, kısır dişi işçiler ve yalnızca belirli dönemlerde ortaya çıkan kanatlı erkeklerden oluşur. Karıncaları diğer böceklerden ayıran başlıca özellikler dirsek biçiminde kırılan antenler ile göğüs ve karın arasında yer alan bir ya da iki boğumlu ince beldir (petiol ve postpetiol). Toprağı havalandırmaları, tohum taşımaları, ölü hayvan kalıntılarını parçalamaları ve başka omurgasızları avlamaları nedeniyle karıncalar karasal ekosistemlerin en önemli canlı gruplarından biridir.