Pipiza noctiluca (L., 1758)

Pipiza noctiluca, sinek kuşları (Syrphidae) familyasına ait orta boylu bir sinek türüdür. Linnaeus tarafından tanımlanmış olup Avrupa ve Asya'da geniş bir yayılışa sahiptir; cinsin en yaygın türlerinden biri olarak bilinir.

Pipiza cinsinin üyeleri orta boylu, parlak siyah renkli ve tüylü sineklerdir; karınlarında çoğu zaman bir çift sarı ya da turuncu leke bulunur, ancak bu desen tür içinde bile değişkendir. Bu nedenle türlerin ayırt edilmesi oldukça güçtür. Erginler orman kenarlarında, çalılıklarda ve nemli çayırlarda, özellikle şemsiyegillerin çiçeklerinde görülür. Larvalar yaprak biti avcısıdır ve çoğunlukla yaprak bitlerinin oluşturduğu kıvrık yapraklar ve gal yapıları içinde yaşayan kolonilerle beslenir.

Sinek kuşları ya da çiçek sinekleri olarak bilinen Syrphidae familyası, iki kanatlılar (Diptera) takımının en zengin ve en tanınmış familyalarından biridir. Dünyada altı binden fazla türü bulunan familyanın üyelerinin çoğu arı ve eşek arılarını taklit eden sarı-siyah desenlere sahiptir; ancak bu sinekler sokmaz ve insanlar için tamamen zararsızdır. Kanatlarında, kanat ortasından geçen ve damarlara bağlı olmayan yalancı bir damar (vena spuria) bulunması familyanın en önemli ayırt edici özelliğidir. Ergin bireyler havada tek bir noktada asılı kalarak uçabilmeleriyle dikkat çeker.

Erginler çiçek nektarı ve poleniyle beslendikleri için arılardan sonra en önemli tozlayıcı böcek gruplarından biri sayılır. Larvaların beslenme biçimi ise familya içinde çok çeşitlidir: bazı gruplar yaprak bitlerini avlayarak tarımda doğal biyolojik mücadeleye katkı sağlar, bazıları çürüyen bitki ve odun artıklarında, ağaç özsuyu akıntılarında ya da sulak ortamlarda gelişir. Bu nedenle sinek kuşları hem tozlaşma hem de madde döngüsü açısından ekosistemlerde önemli bir yer tutar ve habitat kalitesinin göstergesi olarak da kullanılır.

Türkiye, Avrupa, Asya ve Akdeniz faunalarının kesiştiği konumu nedeniyle sinek kuşları bakımından zengin bir ülkedir ve özellikle son yıllarda yapılan çalışmalarla yurdumuzdan pek çok yeni kayıt ve yeni tür bildirilmiştir. Bu grubun türlerinin kesin olarak tanımlanması çoğu zaman mikroskop altında ayrıntılı inceleme gerektirir; arazide çekilen fotoğraflar ise genellikle yalnızca cins düzeyinde tanımlamaya olanak verir.