Phytonomus borealis (Schoenherr, 1826)

Phytonomus borealis, kınkanatlılar (Coleoptera) takımına ait bir hortumlu böcektir. Hortumlu böcekler familyası Curculionidae içinde, Hyperinae alt familyasında yer alan Phytonomus cinsinin bir türüdür. Phytonomus adı günümüzde çoğunlukla Hypera cinsinin eş anlamlısı ya da alt cinsi olarak kabul edilir.

Bu grubun üyeleri genellikle 3–8 milimetre boyunda, oval gövdeli, kahverengi, gri ya da yeşilimsi pullarla örtülü böceklerdir. Kanat örtüleri üzerinde pulların oluşturduğu açık ve koyu lekeler, çizgiler veya bantlar sık görülür. Hortum orta uzunlukta ve hafif kıvrıktır.

Hypera ve Phytonomus türleri özellikle baklagiller (yonca, korunga, fiğ gibi) ve bazı başka otsu bitkilerle beslenir. Larvaları, çoğu hortumlu böceğin aksine bitki dokusu içinde değil yaprakların üzerinde açıkta beslenir; yeşilimsi renkli ve bacaksızdırlar. Larvalar gelişimlerini tamamladıklarında, ağ görünümlü ince bir koza örerek bunun içinde pupa olur. Cinsin bazı türleri, örneğin yonca hortumlu böceği (Hypera postica), yonca tarlalarında önemli zararlılar arasında yer alır.

Cins Palearktik bölgede geniş bir yayılışa sahiptir ve Türkiye'de de çok sayıda türle temsil edilir. Türlerin ayrımı çoğu zaman pul deseni ve genital yapıların incelenmesini gerektirir.

Hortumlu böcekler (Curculionoidea), başın öne doğru uzayarak bir hortum (rostrum) oluşturmasıyla tanınır; ağız parçaları bu hortumun ucunda yer alır ve dişiler hortumu yumurta bırakacakları bitki dokusunda oyuk açmak için de kullanır. Antenler çoğunlukla dirsekli ve uçta topuzludur. Vücudu saran sert dış iskelet ve kanat örtüleri (elitralar) onları kuruma ve yırtıcılara karşı korur. Kınkanatlılar (Coleoptera) takımının en kalabalık üst familyasıdır ve dünya genelinde on binlerce tür içerir.

Bu böcekler doğada bitki toplulukları ile sıkı ilişki içindedir; bitki dokularını tüketerek otçul besin ağının bir parçasını oluşturur, kendileri de kuşlar, sürüngenler, örümcekler ve yırtıcı böcekler için besin kaynağıdır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; ısırmaz, sokmaz ve zehirli değildirler.