Phlebotomus sergenti (Parrot, 1917)

Phlebotomus sergenti, Psychodidae familyasının Phlebotominae alt familyasına ait, Paraphlebotomus alt cinsinde yer alan bir tatarcık türüdür. Kuzey Afrika ve Akdeniz havzasından Orta Doğu, Orta Asya ve Hindistan'a kadar geniş bir alanda yayılış gösterir. Halk arasında şark çıbanı olarak bilinen deri leişmanyazının etkeni Leishmania tropica parazitinin başlıca taşıyıcısı olarak bilinir ve bu nedenle tıbbi açıdan en çok çalışılan tatarcık türlerinden biridir.

Phlebotomus cinsinin üyeleri, halk arasında tatarcık olarak bilinen çok küçük, kıllı ve soluk sarımsı kahverengi sineklerdir. Boyları genellikle 2–3 milimetreyi geçmez; vücutları ve sivri uçlu kanatları ince kıllarla kaplıdır. Dinlenirken kanatlarını vücudun üzerinde V biçiminde yukarı kaldırarak tutmaları, uzun ve ince bacakları ve sessiz, kısa sıçramalar hâlinde uçmaları tipik özellikleridir. Cins, Eski Dünya'nın sıcak ve ılıman bölgelerinde yayılış gösterir. Türlerin kesin olarak ayırt edilmesi çoğunlukla erkek üreme organlarının ve dişilerin sperm keselerinin mikroskopla incelenmesini gerektirir.

Erginler gündüzleri mağara, kaya yarıkları, duvar çatlakları, ahırlar ve kemirgen yuvaları gibi serin ve nemli sığınaklarda saklanır; alacakaranlıkta ve gece etkin hâle gelirler. Her iki eşey de bitki özsuları ve tatlı salgılarla beslenir, ancak yalnızca dişiler yumurtalarının gelişmesi için kan emer. Yumurtalar organik maddece zengin, nemli toprağa bırakılır; larvalar burada çürüyen organik artıklarla beslenerek dört larva evresi ve bir pupa evresinden sonra ergin olur. Ilıman bölgelerde etkinlik genellikle sıcak aylarla sınırlıdır ve kışı larva evresinde geçirirler.

Tatarcıklar, insan ve hayvanlarda leişmanyaz hastalığına yol açan Leishmania parazitlerini taşıyabildikleri için tıbbi ve veteriner açıdan önemlidir. Bazı türler ayrıca tatarcık ateşi olarak bilinen virüs enfeksiyonlarını da bulaştırabilir. Isırıkları kaşıntılı olabilir; korunmada sineklik, ince gözenekli tül ve kovucu maddeler kullanılır.