Phelipanche ramosa

Phelipanche ramosa, dallı canavar otu olarak bilinen, Canavarotugiller (Orobanchaceae) familyasına ait, klorofil taşımayan tam parazit bir bitkidir. Uzun süre Orobanche ramosa adıyla canavar otları cinsinde sınıflandırılmış, daha sonra Phelipanche cinsine aktarılmıştır. Yeşil yaprağı yoktur; besinini ve suyunu tamamen konak bitkinin köklerinden alır.

Genellikle 10–30 cm boylanan, tabandan itibaren dallanan ince gövdeleriyle tanınır; “ramosa” (dallı) adı da bu özelliğe işaret eder. Gövde sarımsı ya da soluk mavimsi renkte olup üzerinde küçük pul yapraklar taşır. Çiçekler küçük, iki dudaklı ve borumsudur; taç beyazımsı taban üzerinde soluk mavi ya da mor-leylak tonlarındadır. Her bitki çok sayıda kapsül ve bu kapsüllerde toz kadar ince yüz binlerce tohum üretebilir. Tohumlar toprakta yıllarca canlı kalır ve konak kökünün salgıladığı uyarıcı maddelerle çimlenir.

Geniş bir konak yelpazesine sahiptir; domates, tütün, patates, patlıcan, kenevir, ayçiçeği, lahana gibi kültür bitkilerine ve çok sayıda yabani bitkiye saldırır. Bu nedenle dünyada tarım açısından en önemli parazit bitkilerden biri sayılır. Konağın besinini sömürerek bodurlaşmasına, verimin büyük ölçüde düşmesine, ağır durumlarda ise bitkinin ölümüne yol açar. Toprak üstünde göründüğünde zarar çoğunlukla verilmiş olduğundan mücadelesi oldukça zordur; ekim nöbeti, temiz tohum kullanımı, dayanıklı çeşitler ve tuzak bitkiler başlıca yöntemlerdir. Tohumların toprak, alet ve makinelerle kolayca taşınması, bulaşık tarlaların sayısının artmasına neden olur.

Kökeni Akdeniz havzası ve Batı Asya'dır; ancak tarımsal ürünlerle birlikte Amerika, Avustralya ve Afrika'nın bazı bölgelerine de taşınmıştır. Türkiye'de de özellikle domates ve tütün gibi kültür bitkilerinde zararlı olarak bilinir.