Parietaria judaica

Parietaria judaica, Rosales takımının Urticaceae (ısırgangiller) familyasına ait çok yıllık otsu bir bitkidir. Isırgan otunun akrabası olmasına karşın yakıcı tüyleri yoktur. Parietaria cinsinin adı Latince "duvar" sözcüğünden gelir ve bu bitkilerin sıklıkla duvar diplerinde ve duvar yarıklarında yetişmesine işaret eder; Türkçede bu bitkiler duvar fesleğeni ya da yapışkan otu gibi adlarla bilinir.

Bitki yayılıcı ya da yükselici, çok dallı, kırmızımsı gövdeleri olan, genellikle 20–60 santimetre boyunda, çalımsı küme oluşturan bir türdür. Yaprakları sarmal dizilişli, saplı, yumurtamsı ya da mızraksı, kenarları düz ve tüylüdür. Gövde ve yapraklar kısa, kancalı tüylerle kaplı olduğundan giysilere yapışır. Çiçekleri küçük, yeşilimsi ya da kırmızımsı olup yaprak koltuklarında yumaklar hâlinde toplanır ve uzun bir dönem boyunca, ilkbahardan sonbahara kadar açar.

Tür, eski duvarlarda, taş yığınlarında, kayalıklarda, yol kenarlarında ve yerleşim çevrelerinde, özellikle kireçli ve azotça zengin yerlerde bol bulunur. Çiçekler rüzgârla tozlanır; erkek çiçeklerin ercikleri gerildikten sonra aniden açılarak polen bulutu saçar.

Tür Akdeniz çevresi ile Batı ve Güney Avrupa'da yaygındır ve başka bölgelere de taşınmıştır. Ürettiği polen, Akdeniz ülkelerinde mevsimsel alerjinin önemli nedenlerinden biri olarak bilinir; uzun çiçeklenme dönemi nedeniyle saman nezlesi şikâyetlerini aylarca sürdürebilir. Bitki halk hekimliğinde idrar söktürücü olarak kullanılmıştır.