Panicum miliaceum

Panicum miliaceum, buğdaygiller (Poaceae) familyasına ait, eski çağlardan beri tarımı yapılan tek yıllık bir tahıl bitkisidir ve Türkçede yaygın olarak darı adıyla bilinir. Dünyanın en eski kültür bitkilerinden biri olan darı, kısa yetişme süresi ve kuraklığa dayanıklılığı sayesinde verimsiz ve kurak topraklarda da yetiştirilebilen önemli bir besin ve yem kaynağıdır.

Bitki dik büyür ve genellikle yarım metre ile bir metreden biraz fazla boylanır. Gövdeleri ve yaprak kınları tüylüdür. Yaprakları yassı, mızrak biçimli ve uzundur. Çiçek durumu, olgunlaştıkça aşağı sarkan, gevşek ya da sık yapılı bir salkımdır. Başakçıklar oval biçimlidir ve olgunlaştıklarında kavuzlarla sarılı, parlak, yuvarlak taneler oluşturur. Tanelerin rengi çeşide göre beyaz, sarı, kırmızımsı ya da kahverengi olabilir.

Sıcak mevsimde etkin olan C4 fotosentez yolunu kullanır; su kullanımında verimlidir ve yüksek sıcaklıklara dayanıklıdır. Yetişme dönemi kısadır; bu nedenle başka bir ürünün ardından ikinci ürün olarak ya da kısa yazlı bölgelerde yetiştirilebilir. Taneleri öğütülerek un, lapa, ekmek ve bazı geleneksel içeceklerin yapımında kullanılır; ayrıca kuş yemi olarak çok yaygındır. Glüten içermemesi nedeniyle diyet ürünlerinde de değerlendirilir.

Darının Doğu Asya'da, özellikle kuzey Çin'de evcilleştirildiği ve buradan Avrasya'ya yayıldığı kabul edilir. Bugün Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'da yetiştirilmektedir. Tarlalardan kaçan yarı yabani formları bazı bölgelerde, özellikle mısır tarlalarında, yabancı ot olarak sorun oluşturabilir. Türkiye'de de geleneksel olarak yetiştirilmiş bir tahıldır. Buğdaygiller familyası dünya genelinde on binden fazla türle çiçekli bitkilerin en büyük familyalarından biridir; tahıllar, yem bitkileri ve çayır otları gibi insan için son derece önemli bitkileri içerir ve karasal ekosistemlerin büyük bölümünde bitki örtüsünün temelini oluşturur. Buğdaygillerin çoğu gibi rüzgârla tozlaşır; çiçeklerinde gösterişli taç yapraklar bulunmaz, bunun yerine çiçek tozları rüzgârla taşınır ve tanıma çoğunlukla başakçık ile kavuzların yapısına dayanır.