Orobanche sideana

Orobanche sideana, Canavarotugiller (Orobanchaceae) familyasından bir canavar otu türüdür. Tür adı, Antalya kıyısındaki antik Side kentine gönderme yapar ve Türkiye'nin güney kıyı kesiminden tanımlanmış bir tür olduğunu düşündürür. Cinsin diğer üyeleri gibi yeşil yaprak taşımaz ve yaşamını bir konak bitkinin köklerine bağlı olarak sürdürür; toprak üstünde yalnızca çiçeklenme döneminde görülür.

Orobanche cinsinin üyeleri, halk arasında canavar otu olarak bilinen, klorofil taşımayan tam parazit bitkilerdir. Yeşil yaprakları yoktur; gövde üzerinde yalnızca pul biçiminde, sarımsı, kahverengimsi ya da morumsu küçük yapraklar bulunur. Fotosentez yapamadıkları için suyu ve besini, kökleriyle bağlandıkları konak bitkinin köklerinden emeçler aracılığıyla alırlar. Toprak üstünde görülen kısım, çoğunlukla dik, dallanmayan, etli bir gövde ve bunun ucundaki başak biçimli çiçek durumundan oluşur.

Çiçekler iki dudaklı, borumsu bir taç yapısına sahiptir ve bu yapı Ballıbabagiller takımındaki akrabalarını hatırlatır. Taç rengi türe göre beyazımsı, krem, sarımsı, pembemsi ya da mor tonlarında olabilir; taç üzerindeki tüylenme, damarlanma ve tepecik rengi tür ayrımında önemli özelliklerdir. Meyve çok sayıda toz kadar ince tohum içeren bir kapsüldür. Tohumlar toprakta uzun yıllar canlı kalabilir ve ancak uygun bir konak kökünün salgıladığı kimyasal uyarılarla çimlenir.

Cins Kuzey Yarımküre'nin ılıman ve özellikle Akdeniz ile Batı ve Orta Asya bölgelerinde zengindir; dünyada yaklaşık 150–200 tür kabul edilir. Anadolu, cinsin çeşitliliğinin yüksek olduğu bölgelerden biridir. Bazı türler tarım bitkilerinde ciddi verim kayıplarına yol açan zararlılar olarak bilinirken, çoğu tür yalnızca belirli yabani konaklarda yaşayan, doğal ekosistemlerin sessiz parçalarıdır. Pek çok türün tanımlanması konak bitkinin bilinmesiyle kolaylaşır.