Orobanche cernua

Orobanche cernua, canavar otugiller (Orobanchaceae) familyasına ait, tamamen asalak yaşayan çok yıllık ya da tek yıllık otsu bir bitki türüdür. Çiçeklerinin hafifçe aşağı doğru eğik durması nedeniyle eğik canavar otu olarak da anılır.

Orobanche cinsinin üyeleri halk arasında canavar otu olarak bilinir. Bu bitkiler klorofil taşımaz, bu yüzden yeşil yaprakları yoktur ve fotosentez yapamazlar. Yaşamları için gereken su, mineral ve besinleri, köklerini konakçı bitkinin köklerine bağlayan emeçler (haustoryumlar) aracılığıyla doğrudan konakçıdan alırlar. Gövde dik, etli ve genellikle tek dallıdır; yapraklar küçük, pul biçimindedir. Çiçekler gövdenin üst kısmında başak biçiminde toplanır, taç iki dudaklıdır.

Tohumlar toz kadar küçüktür ve çok sayıda üretilir; toprakta uzun yıllar canlı kalabilir. Tohumlar ancak uygun bir konakçının kökünden salgılanan kimyasal uyarıcılarla karşılaştıklarında çimlenir. Bitki yılın büyük kısmını toprak altında geçirir ve yalnızca çiçeklenme döneminde toprak üstünde görünür hâle gelir; bu nedenle gözden kolayca kaçabilir.

Bu tür genellikle papatyagiller (Asteraceae) familyasından, özellikle pelin (Artemisia) türlerine asalaklık eder. Çiçekleri küçük, beyazımsı tabanlı ve mavimsi mor kenarlıdır. Ayçiçeği tarlalarında büyük zarar veren ve uzun süre bu türün bir varyetesi olarak kabul edilen Orobanche cumana ile yakından ilişkilidir. Kurak açık alanlarda, step ve yarı çöl ortamlarında yetişir; yayılışı Güney Avrupa'dan Kuzey Afrika'ya ve Orta Asya'ya uzanır.

Cins, Akdeniz havzası, Batı ve Orta Asya'da özellikle zengindir ve Türkiye bu çeşitliliğin önemli merkezlerinden biridir. Tür ayrımı çoğu zaman çiçek renginin, taçtaki tüylenmenin, başçık rengi ile konakçı bitkinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Bazı canavar otu türleri tarım ürünlerine zarar veren önemli zararlılar olsa da çoğu tür doğal bitki topluluklarının sıradan, zararsız bir parçasıdır.