Odontites vulgaris

Odontites vulgaris, canavar otugiller (Orobanchaceae) familyasına ait tek yıllık, yarı asalak bir bitki türüdür. Eskiden sıraca otugiller (Scrophulariaceae) içinde değerlendirilen Odontites cinsi, günümüzde moleküler çalışmaların ışığında canavar otugiller familyasına yerleştirilmiştir. Bazı kaynaklarda Odontites vernus türünün bir alt türü olarak da ele alınır.

Bitki genellikle 10–50 cm boylanır; gövdesi dik, çok dallı ve çoğu zaman kırmızımsı renktedir. Yaprakları karşılıklı, dar mızrak biçimli ve kenarları seyrek dişlidir. Çiçekleri küçük, pembe ile pembemsi mor arasında renkte ve iki dudaklıdır; dalların ucunda tek yana bakan uzun başaklar hâlinde toplanır. Bitkinin tamamı ince tüylerle kaplıdır ve kurudukça koyulaşma eğilimi gösterir.

Yeşil yaprakları sayesinde fotosentez yapabilen bu bitki, köklerini başta buğdaygiller olmak üzere çevresindeki otsu bitkilerin köklerine bağlayarak onlardan su ve mineral alır. Yaz sonu ile sonbahar başında çiçeklenir; bu dönemde çiçeksiz kalan birçok alanda arılar ve diğer tozlayıcılar için önemli bir nektar kaynağı oluşturur. Çayırlarda, mera ve otlaklarda, yol kenarlarında, tarla kenarlarında ve nadas alanlarında, özellikle sıkışmış ya da çiğnenmiş topraklarda yaygındır.

Küçük tohumları çok sayıda üretilir ve toprakta bir süre canlı kalabilir. Tür Avrupa'nın büyük bölümünde ve Batı Asya'da yayılış gösterir. Konakçısı olan otları zayıflatabildiği için meralarda otlak verimini bir ölçüde düşürebilir; buna karşın yarı asalak bitkilerin baskın otları zayıflatarak çayırlarda tür çeşitliliğini artırabildiği de bilinmektedir. Bu nedenle çayır ekosistemlerinde hem zararlı hem de yararlı etkileri olan ilginç bir bitki olarak değerlendirilir.