Narcissus tazetta subsp. tazetta

Narcissus tazetta subsp. tazetta, nergisgiller (Amaryllidaceae) familyasından, Türkçede nergis adıyla bilinen türün tipik alt türüdür. Kış sonunda açan kokulu çiçek kümeleriyle Akdeniz bölgesinin en tanınan yabani çiçeklerinden biridir ve uzun zamandır kesme çiçek olarak yetiştirilir.

Narcissus cinsi, nergisgiller (Amaryllidaceae) familyasına ait soğanlı, çok yıllık otsu bitkileri kapsar. Cinsin üyelerinde çiçek, altı adet yaprak benzeri periant parçası ile bunların ortasında yer alan ve taç ya da korona olarak adlandırılan kadeh veya boru biçimli bir yapıdan oluşur. Yapraklar soğandan doğrudan çıkar, şerit ya da sap biçimlidir; çiçekler yapraksız bir gövdenin ucunda, zarımsı bir brakte içinden tek tek ya da küme hâlinde açar.

Bitki yaklaşık 20–50 cm boylanabilir; geniş, şerit biçimli, grimsi yeşil yaprakları vardır. Yassıca gövdenin ucunda çok sayıda çiçek şemsiye gibi kümelenir. Bu alt türde periant parçaları beyaz, ortadaki kısa kadeh biçimli taç ise sarı ya da turuncumsu sarıdır. Çiçekler yoğun ve tatlı bir koku yayar. Doğada çoğunlukla kış ortası ile ilkbahar başı arasında çiçeklenir; yaz aylarında toprak üstü kısımları kurur ve bitki soğan hâlinde dinlenir.

Akdeniz havzasında geniş bir yayılışa sahiptir ve Güney Avrupa'dan Kuzey Afrika'ya, Anadolu'ya ve Orta Doğu'ya kadar uzanan bölgede nemli çayırlarda, tarla kenarlarında, kıyı ovalarında ve taşlık yamaçlarda yetişir. Türkiye'de özellikle Akdeniz ve Ege kıyılarında doğal olarak bulunur; bazı yörelerde ticari amaçla tarlalarda da üretilir. Nergis, kültürde de önemli bir yere sahiptir ve divan şiirinde sıkça göze benzetilen bir çiçektir.

Cinsin bütün üyeleri gibi bu bitki de likorin başta olmak üzere çeşitli alkaloitler içerir ve tüm kısımları, özellikle soğanı, zehirlidir. Soğanların yanlışlıkla yemeklik soğan ya da pırasa sanılarak tüketilmesi bulantı, kusma ve ishale yol açabilir; sapından çıkan özsu ise hassas kişilerde ciltte tahrişe neden olabilir. Bahçede yetiştirilirken bu özelliği göz önünde bulundurulmalı, çocukların ve evcil hayvanların bitkiye erişimi engellenmelidir.