Narcissus pseudonarcissus

Narcissus pseudonarcissus, nergisgiller (Amaryllidaceae) familyasından, uzun, boru biçimli sarı tacıyla tanınan yabani nergis türüdür. Bahçelerde yetiştirilen büyük borulu, sarı nergis çeşitlerinin çoğunun atasıdır ve İngilizce konuşulan ülkelerde ilkbaharın simgesi olarak bilinir.

Narcissus cinsi, nergisgiller (Amaryllidaceae) familyasına ait soğanlı, çok yıllık otsu bitkileri kapsar. Cinsin üyelerinde çiçek, altı adet yaprak benzeri periant parçası ile bunların ortasında yer alan ve taç ya da korona olarak adlandırılan kadeh veya boru biçimli bir yapıdan oluşur. Yapraklar soğandan doğrudan çıkar, şerit ya da sap biçimlidir; çiçekler yapraksız bir gövdenin ucunda, zarımsı bir brakte içinden tek tek ya da küme hâlinde açar.

Bitki yaklaşık 20–40 cm boylanır; düz, şerit biçimli, grimsi yeşil yaprakları vardır. Gövdenin ucunda genellikle tek, hafifçe sarkık bir çiçek bulunur. Çiçeğin en dikkat çekici kısmı, periant parçaları kadar ya da onlardan biraz daha uzun olan, kenarı dalgalı ve koyu sarı boru biçimli tacıdır; periant parçaları ise çoğunlukla daha açık, soluk sarı renktedir. İlkbaharın erken döneminde, ağaçlar yapraklanmadan önce çiçeklenir; yaz başında toprak üstü kısımları kurur.

Doğal yayılış alanı Batı Avrupa'dır; İber Yarımadası'ndan Fransa ve Britanya'ya kadar yaprak döken ormanlarda, ağaçlıklarda, nemli çayırlarda ve dağ otlaklarında yetişir. Çok sayıda alt türü ve yerel formu tanımlanmıştır. Bahçe kökenli melezleri dünyanın ılıman bölgelerinde yaygın biçimde yetiştirilir ve yer yer doğallaşmıştır. Bazı bölgelerde yaşam alanı kaybı ve aşırı toplama nedeniyle doğal toplulukları azalmıştır.

Cinsin bütün üyeleri gibi bu bitki de likorin başta olmak üzere çeşitli alkaloitler içerir ve tüm kısımları, özellikle soğanı, zehirlidir. Soğanların yanlışlıkla yemeklik soğan ya da pırasa sanılarak tüketilmesi bulantı, kusma ve ishale yol açabilir; sapından çıkan özsu ise hassas kişilerde ciltte tahrişe neden olabilir. Bahçede yetiştirilirken bu özelliği göz önünde bulundurulmalı, çocukların ve evcil hayvanların bitkiye erişimi engellenmelidir.