Mylabris ciliciensis (Escherich, 1899)

Mylabris ciliciensis, kın kanatlılar takımının (Coleoptera) kantarit böcekleri ailesine (Meloidae) ve Mylabris cinsine bağlı bir böcek türüdür. Tür adı, Anadolu'nun güneyindeki tarihî Kilikya bölgesine atıfta bulunur. Meloidae ailesi dünya genelinde yaklaşık 3000 tür içerir ve üyeleri halk arasında kantarit böcekleri ya da yağ böcekleri olarak bilinir. Bu ailenin böcekleri yumuşak gövdeli olup başları göğse dar bir boyun benzeri yapıyla bağlanır.

Mylabris, kantarit böcekleri ailesinin (Meloidae) en tanınmış ve türce zengin cinslerinden biridir. Üyeleri genellikle siyah zemin üzerinde sarı, turuncu ya da kırmızı enine bantlar veya lekeler taşıyan kanat örtüleriyle kolayca tanınır. Bu parlak renkler, vücutlarındaki zehirli madde nedeniyle yırtıcılara karşı bir uyarı işlevi görür. Cinsin türleri başta Akdeniz havzası, Orta Asya, Afrika ve Güney Asya olmak üzere Eski Dünya'nın sıcak ve kurak bölgelerinde yayılış gösterir. Larvaları çekirgelerin toprak altındaki yumurta paketleriyle beslenir; erişkinler ise yaz aylarında çiçeklerde, özellikle papatyagiller, baklagiller ve diğer otsu bitkilerde sıkça görülür ve çiçek yaprakları ile polen yer.

Ailenin üyeleri hipermetamorfoz adı verilen karmaşık bir gelişim geçirir. Yumurtadan çıkan ilk evre larva, triungulin olarak adlandırılan, uzun bacaklı ve çok hareketli küçük bir larvadır. Bu larva konağını aktif olarak arar ya da çiçeklerde bekleyerek arılara tutunur. Konağa ulaştıktan sonra bacakları körelmiş, tombul ve kurtçuk benzeri evrelere dönüşür; ardından yalancı pupa denilen dinlenme evresinden geçerek pupa olur ve erişkin hâle gelir. Larvalar türe göre yalnız yaşayan arıların yuvalarında polen ve yumurtalarla ya da çekirgelerin toprak altındaki yumurta paketleriyle beslenir.

Kantarit böceklerinin en bilinen özelliği, vücut sıvısında bulunan ve kantaridin adı verilen zehirli maddedir. Böcek rahatsız edildiğinde bacak eklemlerinden bu maddeyi içeren sarımsı bir sıvı salgılar; buna refleks kanama denir. Kantaridin insan derisine temas ettiğinde kızarıklık ve su toplayan kabarcıklara yol açabilir, bu nedenle bu böceklerin çıplak elle tutulmaması önerilir. Yutulduğunda insanlar ve hayvanlar için ciddi zehirlenmelere neden olabilir; kuru otlarla birlikte yem içine karışan böcekler özellikle atlarda ölümcül zehirlenmelere yol açabilmektedir.

Erişkinler bitkilerle beslenir; çoğunlukla çiçek, polen ve yaprak yer. Genellikle ilkbahar ve yaz aylarında, açık, güneşli, otlu ve bozkır nitelikli alanlarda görülürler. Anadolu, iklim ve bitki örtüsü çeşitliliği sayesinde kantarit böcekleri bakımından zengin bir bölgedir ve birçok türün dar yayılışlı popülasyonlarını barındırır.