Monoculodes carinatus (Bate, 1857)

Monoculodes carinatus, amfipodlar takımının Oedicerotidae familyasına ait bir deniz amfipodudur. Bazı güncel kaynaklarda Kroyera cinsine aktarılmış olarak değerlendirilir. Tür adı, sırtındaki omurga biçimli çıkıntıya göndermede bulunur. Çoğu küçük amfipod türü gibi tanınması için mikroskop altında anten, gnatopod ve kuyruk uzantılarının ayrıntılı incelenmesi gerekir.

Amfipodlar (Amphipoda), yüksek kabuklular (Malacostraca) sınıfına ait, çoğunlukla birkaç milimetre ile birkaç santimetre boyunda, yanlardan basık gövdeli küçük kabuklulardır. Gövdeleri baş, yedi halkalı göğüs ve karın bölgelerinden oluşur; göğüs bacaklarının bir bölümü avı ya da besini tutmaya yarayan kıskaç benzeri gnatopodlara dönüşmüştür. Gözleri saplı değildir ve vücudu örten sert bir kabuk (karapaks) bulunmaz. Dişiler yumurtalarını göğüslerinin altındaki kuluçka kesesinde taşır; yavrular larva evresi geçirmeden, erginlere benzer biçimde doğrudan gelişir.

Oedicerotidae familyasının üyeleri, başın öne doğru uzanan bir burun ya da başlık biçimindeki çıkıntısı ve bu çıkıntının üzerinde çoğunlukla birbirine kaynaşmış gözleriyle tanınır. Kumlu ve çamurlu tabanlarda yaşayan bu amfipodlar, uzun ve ince bacakları sayesinde tortuya hızla gömülebilir. Çoğu tür tortu içinde gezinerek küçük omurgasızları avlayan ya da organik parçacıklarla beslenen canlılardır; geceleri su sütununa yükseldikleri de bilinir.

Bu tür Kuzeydoğu Atlantik kıyılarında ve Akdeniz'de kaydedilmiştir; kumlu ve çamurlu tabanlarda tortuya gömülü olarak yaşar. Familyanın birçok üyesi ülkemizin kıyı sularında bulunur.

Amfipodlar deniz ekosistemlerinde besin zincirinin önemli halkalarından biridir. Organik maddeyi parçalayarak madde döngüsüne katkıda bulunur, aynı zamanda balıklar, deniz kuşları ve daha büyük omurgasızlar için başlıca besin kaynaklarından birini oluştururlar. Kirliliğe ve çevresel değişimlere karşı duyarlı olan pek çok türü, bilimsel çalışmalarda deniz ve kıyı ortamlarının sağlığını değerlendirmek için gösterge canlı olarak kullanılır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.