Messor orientalis (Emery, 1898)

Messor orientalis, karıncagiller (Formicidae) familyasından, hasatçı karıncalar cinsi Messor'a ait bir türdür. İtalyan mirmekolog Carlo Emery tarafından tanımlanmıştır; adı 'doğulu' anlamına gelir.

Messor cinsinin işçileri genellikle birkaç milimetreden yaklaşık bir santimetreye kadar değişen boylarda olup koloni içinde belirgin bir boy farklılığı gösterir. Büyük işçilerin başı gövdeye oranla iri ve köşelidir; güçlü çeneleri tohumların sert kabuklarını kırmaya uygundur. Başın alt yüzünde, kum ve toprak taşımaya yarayan uzun kıllardan oluşan bir sepet (psammofor) bulunur. Renk türden türe değişir; siyah, kahverengi ya da kırmızımsı tonlar ve bunların karışımları yaygındır. Gövdede iki boğumlu bel (petiyol ve postpetiyol) bulunur.

Cinsin üyeleri tohum toplayan, yani hasatçı karıncalardır. Toprak altında birkaç metre derinliğe inebilen yuvalarında tohumlar için ayrı depo odaları bulunur; bu sayede koloniler kurak ve besinin kıt olduğu dönemleri atlatabilir. Yuva girişlerinin çevresinde biriken kabuk ve artık yığınları sahada yuvayı tanımayı kolaylaştırır. Çiftleşme uçuşları genellikle yağışları izleyen günlerde gerçekleşir; döllenen kraliçe kanatlarını dökerek tek başına yeni bir koloni kurar ve ilk işçileri depoladığı vücut rezervleriyle besler.

Tür Doğu Avrupa'nın bozkırlarından Anadolu, Kafkasya ve Orta Asya'ya uzanan bölgelerde bilinir. Kurak çayırlar ve bozkır alanlarında yaşar.

Hasatçı karıncalar, taşıdıkları tohumların bir kısmını yolda düşürdükleri ya da yuva çevresine attıkları için bitki tohumlarının yayılmasına katkıda bulunur; yuva kazma faaliyetleri de toprağın havalanmasını ve besin döngüsünü destekler. Bu karıncalar insanlar için tehlikeli değildir. Tarım alanlarında tohum taşıdıkları için zaman zaman dikkat çekseler de genellikle önemli bir zarara yol açmazlar.