Messor barbarus (Linnaeus, 1767)

Messor barbarus, karıncagiller (Formicidae) familyasından, hasatçı karıncalar grubunun en tanınmış türlerinden biridir. Linnaeus tarafından tanımlanan tür, büyük işçilerinin kırmızı başı ve koyu renkli gövdesiyle dikkat çeker; işçiler arasında boy farkı çok belirgindir.

Bu cinsin üyeleri iri ve geniş başlı, güçlü çeneli karıncalardır. İşçiler arasında küçük, orta ve büyük bireyler bulunur; en iri işçiler tohumları kırma ve ezme işini üstlenirken küçük işçiler daha çok yuva içi bakım ve toplama işlerinde çalışır. Başın altında toprak taşımaya yarayan kıl sepeti, belin iki boğumlu olması ve iğnenin işlevsiz ya da çok zayıf olması cinsin tipik özelliklerindendir. Renk siyahtan kırmızımsı kahverengiye kadar değişebilir ve türlerin ayrımı çoğunlukla ayrıntılı morfolojik inceleme gerektirir.

Hasatçı karıncalar olarak bilinen bu grubun beslenmesi büyük ölçüde tohumlara dayanır. İşçiler yuvadan çıkan belirgin patikalar boyunca dolaşarak otsu bitkilerin tohumlarını toplar ve toprağın derinliklerindeki kuru odalarda depolar. Tohumlar çiğnenerek larvalar için besleyici bir hamur hâline getirilir; zaman zaman ölü böcekler gibi hayvansal besinler de toplanır. Yuvalar genellikle açık, kurak ve güneşli alanlarda toprağa kazılır, girişlerin çevresinde tohum kabuklarından oluşan yığınlar dikkat çeker. Koloniler çoğunlukla tek kraliçelidir ve kalabalık olabilir.

Tür Batı Akdeniz bölgesinde, özellikle Kuzey Afrika ve İber Yarımadası'nda yaygındır. Kurak çayırlar, nadas tarlaları ve açık, güneşli alanlarda büyük koloniler kurar. Kolay bakımı nedeniyle karınca yetiştiricileri arasında da popüler bir türdür.

Toprağı karıştırmaları ve tohumları taşımaları nedeniyle bu karıncalar kurak ekosistemlerde bitki örtüsünün yapısını etkileyen önemli canlılardır. Sokmaları insanlar için önem taşımaz; savunmada daha çok güçlü çenelerini kullanırlar. Kolay gözlemlenebilen davranışları nedeniyle karınca meraklıları ve araştırıcılar tarafından sıkça incelenirler.