Melaphe vestita turcica (Verhoeff, 1941)

Melaphe vestita turcica, çiftayaklılar (Diplopoda) sınıfının Polydesmida takımına, Xystodesmidae ailesine bağlı bir kırkayak alttürüdür. Adı Türkiye'ye işaret eden bu alttür, Melaphe vestita türünün Anadolu'dan tanımlanmış coğrafi bir varyantıdır.

Polydesmida, çiftayaklıların en kalabalık takımıdır ve dünya genelinde binlerce tür içerir. Bu takımın üyelerinde göz bulunmaz; her vücut halkasının iki yanında paranota adı verilen yatay, kanat benzeri çıkıntılar yer alır ve bu yapı hayvana yassı bir görünüm kazandırır. Ergin bireylerde vücut genellikle 19 veya 20 halkadan oluşur. Birçok tür, savunma bezlerinden hidrojen siyanür içeren salgılar üretebilir; bu salgı küçük yırtıcıları caydırır, ancak insanlar için yalnızca hafif tahriş ve kötü koku dışında önemli bir tehlike oluşturmaz.

Xystodesmidae ailesi, özellikle Kuzey Amerika ve Doğu Asya'da çeşitlenmiş, çoğu zaman canlı renkli türleri barındıran bir ailedir. Melaphe cinsi ise ailenin Avrupa ve Batı Asya'daki temsilcilerindendir; türleri Balkanlar, Ege çevresi ve Anadolu'da dağılış gösterir. Cins içindeki türler ve alttürler, erkeklerin gonopod yapısındaki ince farklarla ayırt edilir.

Bu kırkayaklar nemli orman tabanında, yaprak döküntüsü, çürüyen odun ve taş altlarında yaşar ve çürümekte olan bitki artıklarıyla beslenir. Gece veya yağışlı havalarda daha etkindirler. Ölü bitkisel maddenin parçalanmasına ve toprağın verimliliğine katkıları nedeniyle orman ekosistemlerinde önemli bir yer tutarlar. Gelişimleri anamorfiktir; yavrular her deri değiştirmede yeni halkalar kazanarak büyür. Kırkayak adı taşısalar da çiftayaklılar zehirli ısırık ya da sokma yoluyla savunma yapmaz; yavaş hareket eden, tehlike anında vücutlarını kıvırarak korunan zararsız hayvanlardır. Habitatlarının korunması, özellikle yaşlı ormanlar ve doğal yaprak döküntüsü katmanının sürdürülmesi bu grubun devamı için önemlidir.