Melanogryllus desertus (Pallas, 1771)

Melanogryllus desertus, düz kanatlılar takımının (Orthoptera) cırcır böcekleri familyasına (Gryllidae) ait bir türdür. Güney ve Doğu Avrupa'dan Orta Asya'ya kadar uzanan geniş bir alanda yayılış gösterir ve açık habitatların yaygın cırcır böceklerinden biridir. Görünüşüyle tarla cırcır böceğine (Gryllus campestris) benzer, ancak ondan daha küçük ve narindir.

Erginler yaklaşık 1,5 ile 2 santimetre uzunluğundadır. Vücut parlak siyah ya da koyu kahverengidir; bazı bireylerde arka bacakların kalça kısmı kırmızımsı kahverengi tonlarda olabilir. Baş iri ve yuvarlak, antenler uzundur. Kanat uzunluğu bireyler arasında değişkendir; bazı bireyler kısa kanatlı olup uçamazken uzun kanatlı bireyler uçabilir. Erkekler ön kanatlarını birbirine sürterek yüksek ve ritmik ötüşler çıkarır. Dişilerin karın ucunda uzun, iğne biçiminde bir yumurta koyma borusu bulunur.

Tür nemli çayırlar, otlaklar, tarla kenarları, nehir kıyıları ve bozkır alanlarında yaşar. Toprak çatlaklarında, taş altlarında ve bitki örtüsünün altında saklanır. Her şeyi yiyen bir böcektir; bitki parçaları, tohumlar ve küçük omurgasızlarla beslenir. Erkekler ilkbahar sonu ve yaz başında yoğun olarak öter. Yumurtalar toprağa bırakılır ve nimfler eksik başkalaşımla gelişir.

Cırcır böcekleri, açık alan ekosistemlerinde organik maddenin ayrışmasına katkıda bulunur ve kuşlar, sürüngenler, amfibiler ile küçük memeliler için önemli bir besin kaynağıdır. Bu tür yaygın olduğundan koruma açısından özel bir tehdit altında değildir. İnsanlar için herhangi bir tehlikesi yoktur.