Lonicera caprifolium

Lonicera caprifolium, hanımeligiller (Caprifoliaceae) familyasının Lonicera cinsine ait, yaprağını döken, odunsu, sarılıcı bir tırmanıcı bitkidir. Hoş kokulu çiçekleri nedeniyle uzun süredir bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir ve Türkçede hanımeli adıyla bilinen bitkiler arasındadır.

Gövdeleri başka bitkilere ya da desteklere sarılarak birkaç metreye kadar tırmanır. Yapraklar karşılıklı dizilişli, eliptik ya da yumurtamsıdır; türün en belirgin özelliği, üst kısımdaki yaprak çiftlerinin tabanlarından birleşerek gövdeyi çevreleyen tek bir tabak gibi görünmesidir. Çiçekler bu birleşik yaprakların içinde, dal uçlarında sapsız kümeler hâlinde bulunur.

İlkbahar sonu ve yaz başında açan çiçekler uzun borulu, iki dudaklı, beyazımsı, krem ya da sarımsı renkli ve çoğu zaman pembe tonludur. Çiçekler özellikle akşam ve gece saatlerinde güçlü bir koku yayar ve uzun dilli gece kelebekleri, özellikle şahin kelebekleri tarafından tozlaşır. Meyveleri yazın olgunlaşan turuncu-kırmızı üzümsü meyvelerdir ve kuşlar tarafından yenir; insanlar için ise zehirli kabul edilir.

Orta ve Güney Avrupa ile Batı Asya'da doğal olarak yayılış gösterir; orman kenarları, çalılıklar ve çitlerde yetişir. Bahçelerden kaçarak birçok bölgede doğallaşmıştır. Lonicera cinsi dünya genelinde yaklaşık 180 tür içerir ve kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde yaygındır.

Hanımeligiller familyası, karşılıklı yaprakları ve çoğunlukla borulu çiçekleriyle tanınan, kartopu ve kediotu gibi tanıdık bitkileri de içeren bir gruptur. Lonicera caprifolium, benzer görünüşlü Lonicera periclymenum türünden, birleşik üst yaprakları ve sapsız çiçek kümeleriyle kolayca ayrılır. Yoğun sarılıcı gövdeleri küçük kuşlara yuva yeri ve barınak sağlar; çiçekleri ise gece kelebekleri için değerli bir besin kaynağıdır.