Lixus cardui (Olivier, 1807)

Lixus cardui, hortumlu böcekler familyasının (Curculionidae) Lixinae alt familyasına ait bir türdür. Tür adı devedikenine gönderme yapar; larvaları devedikeni ve benzeri papatyagillerin gövdelerinde gelişir. Akdeniz havzasında yaygın olan tür, istilacı devedikenlerine karşı biyolojik mücadele amacıyla Avustralya’ya da götürülmüştür.

Lixus cinsinin üyeleri belirgin biçimde uzun, ince ve silindirik gövdeleriyle kolayca tanınır; boyları türe göre birkaç milimetreden iki santimetreye kadar değişebilir. Hortum uzun ve hafif kıvrıktır. Vücut genellikle koyu renklidir, ancak üzeri sarı, turuncu ya da kırmızımsı bir toz veya ince kıl tabakasıyla kaplıdır; bu tabaka böcek yaşlandıkça aşınır ve böceğin rengi koyulaşır.

Larvalar çeşitli otsu bitkilerin gövdelerinde ve kök boğazında galeri açarak gelişir. Konukçular arasında papatyagiller, ıspanakgiller, maydanozgiller ve turpgiller gibi farklı bitki aileleri bulunur; bazı türler tarımsal bitkilerde, örneğin şeker pancarında zarar yapabilir. Ergin böcekler ilkbahar ve yaz aylarında konukçu bitkilerin gövdeleri ve yaprakları üzerinde görülür. Cins dünya genelinde yüzlerce türle temsil edilir ve en zengin çeşitliliğini Palearktik bölgenin kuru ve ılıman kesimlerinde gösterir.

Hortumlu böcekler (Curculionidae), kınkanatlılar takımının ve hatta tüm hayvanlar âleminin en kalabalık ailelerinden biridir; dünyada tanımlanmış tür sayısı 80.000’i aşar. Ailenin en belirgin özelliği, başın öne doğru uzayarak hortum (rostrum) adı verilen bir uzantı oluşturmasıdır. Ağız parçaları bu hortumun ucunda yer alır ve dişiler hortumlarıyla bitki dokusunda açtıkları deliklere yumurta bırakır. Antenler çoğunlukla dirsekli ve ucu topuz biçimindedir; dinlenirken hortumun yanlarındaki oluklara yerleştirilebilir.

Hortumlu böcekler doğada bitki popülasyonlarını düzenleyen önemli otçullardır ve kuşlar, sürüngenler, örümcekler ile parazitoit arılar için besin kaynağı oluşturur. Pek çok türün yalnızca belirli bitki gruplarıyla beslenmesi, bunları ekolojik çalışmalar ve biyolojik mücadele açısından ilgi çekici kılar. Türler arasındaki ayrım çoğu zaman pul deseni, hortum biçimi ve erkek üreme organı gibi ince özelliklere dayandığından kesin tür tanımı genellikle uzman incelemesi gerektirir.