Lithoscarabaeidae

Lithoscarabaeidae, kın kanatlılar (Coleoptera) takımının Scarabaeoidea üst familyasına bağlanan, yalnızca fosillerden bilinen nesli tükenmiş bir familyadır. Adı Yunanca “taş” anlamındaki “lithos” sözcüğü ile “skarabeus” sözcüğünün birleşiminden oluşur ve grubun taşlaşmış kalıntılardan tanındığını vurgular. Üyeleri Mezozoik zamana ait tortul kayaçlarda bulunmuştur.

Scarabaeoidea, bugün bok böcekleri, mayıs böcekleri, gül böcekleri, gergedan böcekleri ve geyik böcekleri gibi otuz binden fazla türü kapsayan büyük bir üst familyadır. Bu grubun en belirgin ortak özelliği, antenlerinin ucunda açılıp kapanabilen yaprakçıklardan oluşan topuzdur. Lithoscarabaeidae gibi fosil familyalar, bu büyük çeşitliliğin Mezozoik'teki erken aşamalarını temsil eder ve grubun dinozorlar çağında nasıl çeşitlendiğine dair ipuçları verir.

Baskı fosillerinde ince yapısal ayrıntılar çoğu zaman tam olarak korunmadığından, bu tür familyaların akrabalık ilişkileri ve sınırları farklı araştırmacılarca farklı biçimlerde yorumlanabilmektedir. Bazı fosil gruplar zamanla başka familyalara aktarılmakta ya da yeniden tanımlanmaktadır. Bu nedenle Lithoscarabaeidae familyasının sistematik konumu da ileride yapılacak çalışmalarla değişebilir.

Familyanın yaşayan bir temsilcisi bulunmadığından Türkiye'de ya da dünyanın herhangi bir yerinde bugün bu gruptan bir böceğe rastlanmaz. Bilimsel önemi, kın kanatlıların ve özellikle skarabeuslar soyunun uzun evrim tarihine ışık tutmasından gelir. Fosil kayıtları, bu üst familyanın kökeninin oldukça eskiye dayandığını göstermektedir.