Liponeura bithynica sp

Liponeura bithynica, Diptera (iki kanatlılar) takımının Blephariceridae familyasına ait Liponeura cinsinden bir sinek türüdür. Blephariceridae familyasının üyeleri, larvalarının hızlı akan, soğuk ve temiz dağ derelerinde yaşamasıyla tanınan, oldukça özelleşmiş bir sinek grubudur. Tür adı, Anadolu'nun kuzeybatısındaki tarihî Bithynia bölgesine gönderme yapar.

Bu familyanın erginleri uzun, ince bacaklı, sivrisineği andıran narin sineklerdir. Kanatlarında, pupa içindeyken katlanmış olmalarından kaynaklanan ince kırışık çizgi ağı bulunur. Liponeura cinsinin larvaları ise son derece ilginç bir yapıya sahiptir: vücutları basık ve bölmeli görünür, karın taraflarında altı adet vantuz bulunur. Bu vantuzlar sayesinde larvalar şelale ve çağlayanlardaki kayaların yüzeyine sıkıca tutunur ve en güçlü akıntıda bile sürüklenmez.

Larvalar kaya yüzeyindeki diyatomeleri ve ince alg tabakasını kazıyarak beslenir. Pupa evresi de yine akıntılı suda, kayalara yapışık olarak geçirilir; ergin sinekler sudan çıktıktan kısa süre sonra kanatlarını açarak uçabilir. Erginler kısa ömürlüdür ve dere kenarlarındaki bitki örtüsünde dinlenir. Larvaların yalnızca oksijence zengin, kirlenmemiş sularda yaşayabilmesi, bu familyayı su kalitesinin önemli bir göstergesi yapar.

Liponeura cinsi Avrupa ve Batı Asya'nın dağlık bölgelerinde çok sayıda türle temsil edilir ve türlerin birçoğu dar bir alana yayılış gösterir. Dağ derelerinin baraj, kirlilik ve su alımı nedeniyle bozulması, bu tür özelleşmiş sucul böcekleri tehdit eden başlıca etkenlerdir.

Blephariceridae familyası dünya genelinde birkaç yüz türle temsil edilir ve her kıtanın dağlık bölgelerinde bulunur. Ergin dişilerin bazı türlerde küçük böcekleri avladığı, erkeklerin ise çiçek özsuyu ile beslendiği bilinir. Bu sineklerin yaşam döngüsü tamamen temiz ve akıntılı suya bağlı olduğundan, dağ derelerinin doğal hâliyle korunması bu türlerin geleceği için büyük önem taşır.