Liothrips oleae

Liothrips oleae, tripsler takımının (Thysanoptera) Phlaeothripidae familyasına ait küçük bir böcek türüdür. Zeytin tripsi olarak bilinir ve Akdeniz havzasında zeytin ağaçlarının bilinen zararlılarından biridir. Larva ve erginler genç yapraklar, sürgünler, çiçekler ve meyveler üzerinde beslenerek yapraklarda kıvrılma ve şekil bozukluğuna, meyvelerde lekelenme ve deformasyona neden olur. Türkiye'nin zeytin yetiştirilen bölgelerinde de görülür; kışı ergin olarak kabuk çatlaklarında geçirir ve yılda birkaç döl verebilir.

Liothrips, Phlaeothripidae içinde yüzlerce türle temsil edilen büyük bir cinstir. Bu cinsin üyeleri genellikle yapraklarla beslenir; bazı türler yaprakların kıvrılmasına, şekil bozukluğuna ya da ur benzeri oluşumlara yol açar. Çoğu tür belirli bitki gruplarına bağlıdır. Erginler parlak, koyu kahverengi ya da siyah renkli, görece iri tripslerdir; cinsin bazı türleri istilacı bitkilere karşı biyolojik mücadelede kullanılmıştır.

Tripsler (Thysanoptera takımı), genellikle birkaç milimetreyi geçmeyen, ince ve uzun gövdeli böceklerdir. Kanatları dar şeritler hâlinde olup kenarları uzun saçak kıllarla çevrilidir; takımın bilimsel adı da bu saçaklı kanatlardan gelir. Ağız parçaları asimetriktir: tek çene iğnesi bitki ya da mantar hücresini deler, hayvan da hücre içeriğini emer. Phlaeothripidae familyası, karnın son halkasının boru biçimini aldığı Tubulifera alt takımına aittir; dişilerde testere biçimli yumurta koyma borusu yoktur ve yumurtalar yüzeye bırakılır. Bu familyanın üyeleri çoğunlukla koyu kahverengi ya da siyah renklidir ve ön kanatlarında belirgin damar bulunmaz.

Tripslerin gelişimi yumurta, iki larva evresi ve beslenmeyen, hareketsiz pupa öncesi evrelerden oluşur; Phlaeothripidae familyasında ön pupadan sonra iki ayrı pupa evresi bulunur. Larvalar erginlere benzer ancak kanatsızdır ve çoğu zaman sarı, turuncu ya da kırmızımsı renktedir. Küçük boyutları nedeniyle türlerin güvenilir ayrımı genellikle mikroskop altında; kıl dizilişi, anten halkaları ve kanat saçakları incelenerek yapılır.

Tripsler küçük olmalarına karşın ekosistemlerde önemli bir yer tutar: kuşlar, örümcekler, yırtıcı böcekler ve akarlar için besin kaynağıdır, çiçek ziyaretleri sırasında polen taşıyarak sınırlı da olsa tozlaşmaya katkıda bulunabilirler. Pek çok türün yayılışı ve yaşam döngüsü hâlâ yeterince incelenmemiştir.