Linaria odora

Linaria odora, Baltık Denizi kıyılarındaki kumullarda yayılış gösteren, kokulu çiçekleriyle bilinen çok yıllık bir nevruzotu türüdür. Kumul ortamına uyum sağlamış, toprak altında yayılan sürünücü gövdelere ve mavimsi yeşil, dar yapraklara sahiptir. Açık sarı çiçekleri hoş kokuludur ve seyrek salkımlar halinde yazın açar. Hareketli kumullarda yetişen bu tür, kıyı habitatlarının bozulması nedeniyle Avrupa’da koruma altındadır ve Habitatlar Direktifi’nin eklerinde yer alır.

Linaria cinsi, sinirliotugiller (Plantaginaceae) familyasına ait olup Türkçede nevruzotu ya da ketenotu olarak da anılan bir veya çok yıllık otsu bitkileri kapsar. Eskiden sıracaotugiller (Scrophulariaceae) içinde değerlendirilen cins, moleküler çalışmalardan sonra bugünkü familyasına aktarılmıştır. Dünyada çoğu Akdeniz havzası ve Batı Asya’da olmak üzere 150’yi aşkın türü bulunur.

Cinsin en belirgin özelliği, aslanağzı çiçeğine benzeyen, ağzı kapalı (maskeli) iki dudaklı taç yapısı ve tabanındaki uzun, sivri mahmuzdur. Mahmuzun içinde biriken nektara ancak çiçeğin alt dudağını açabilecek güçteki arılar, özellikle bombus arıları, ulaşabilir; bu nedenle çiçekler belirli tozlayıcılara uyumludur. Yapraklar genellikle dar, şeritsi ve tüysüzdür; meyve, tepeden açılan kapsüldür ve içinde çok sayıda küçük, çoğu zaman kanatlı ya da diskli tohum bulunur.

Linaria türleri çoğunlukla güneşli, açık, kuru ve kumlu ya da taşlı alanlarda, step ve bozkırlarda, yol kenarlarında ve nadas tarlalarında yetişir. Bazı türler süs bitkisi olarak yetiştirilir; bir kısmı ise geniş alanlara yayılabilen yabani otlar olarak bilinir. Türkiye, cinsin çeşitliliği yüksek ülkelerinden biridir.

Nevruzotlarında türler arasındaki ayrım genellikle çiçek rengi, mahmuz uzunluğu, tohum biçimi ve yaşam süresi gibi özelliklere dayanır.