Legousia speculum-veneris

Legousia speculum-veneris, çançiçeğigiller (Campanulaceae) familyasının Legousia cinsine ait tek yıllık otsu bir bitkidir. Bilimsel adı Latince “Venüs'ün aynası” anlamına gelir; bu ad, bitkinin parlak, yassı tohumlarının küçük aynaları andırmasından kaynaklandığı şeklinde açıklanır. Cinsin en gösterişli ve en tanınmış türüdür.

Bitki genellikle 10–40 cm kadar boylanır. Gövdesi ince, dik ya da yükselici ve çoğunlukla dallıdır. Yapraklar küçük, ters yumurta ya da uzunca biçimli, kenarları hafif dalgalıdır. Çiçekler gövdenin ve dalların ucunda gevşek gruplar halinde bulunur. Taç geniş açılan, düz, yıldız ya da çark biçimli, yaklaşık 1,5–2 cm çapında ve parlak mor ya da mavi-mor renklidir; ortası genellikle daha açık renklidir. Çiçeğin altında uzun, ince bir yumurtalık bulunur ve meyve de buna bağlı olarak uzun, silindir biçimli bir kapsül halindedir. Çiçekler güneşli havada açılır, bulutlu havada ve akşamları kapanır.

Tür ekin tarlalarında, tarla kenarlarında, nadas alanlarında, kireçli topraklardaki çayırlarda ve açık, güneşli alanlarda yetişir. Çiçeklenme ilkbahar sonu ile yaz başında gerçekleşir. Çiçekleri yabani arılar ve diğer küçük böcekler tarafından tozlaştırılır. Tek yıllık yaşam döngüsü, tarım alanlarındaki toprak işleme düzenine iyi uyum sağlamıştır.

Doğal yayılış alanı Orta ve Güney Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya'dır. Güzel çiçekleri nedeniyle süs bitkisi olarak da yetiştirilir. Geleneksel tarım alanlarına bağlı olduğundan, yoğun tarım uygulamalarının yaygınlaştığı bazı bölgelerde azalmıştır.