Legousia pentagonia

Legousia pentagonia, çan çiçeğigiller (Campanulaceae) familyasına ait, tek yıllık otsu bir bitkidir. Legousia cinsi, Avrupa ve Akdeniz havzasında yayılış gösteren, halk arasında ayna çiçekleri olarak da anılan küçük bir gruptur. Bu türün çiçekleri cinsin en iri ve en gösterişli çiçekleri arasında yer alır.

Bitki genellikle 10–30 cm boylanır; gövdesi dik ya da yükselici, çoğunlukla dallanmıştır. Yaprakları basit, kenarları dalgalı veya hafif dişlidir. Çiçek tacı geniş açılır, beş köşeli bir görünüm kazanır ve menekşe ile mor tonlarında, ortası daha açık renklidir. Çiçeğin altındaki yumurtalık uzun ve ince olup çiçekten sonra uzun, silindirik bir kapsül meyveye dönüşür. Kapsülün içinde çok sayıda küçük, parlak tohum bulunur.

Tür ilkbahar sonu ve yaz başında çiçeklenir. Tarla kenarları, ekin alanları, nadasa bırakılmış araziler, kayalık yamaçlar ve açık çalılık alanlar gibi güneşli, kuru ve bozulmuş yaşam alanlarını tercih eder. Tohumla çoğalan tek yıllık bir bitki olduğu için yaşam döngüsünü kısa sürede tamamlar; tohumları toprakta uzun süre canlı kalabilir. Çiçekleri arılar başta olmak üzere çeşitli böcekler tarafından ziyaret edilir.

Legousia pentagonia esas olarak Doğu Akdeniz bölgesinde, Balkanlar'ın güneyinden Anadolu ve Orta Doğu'ya kadar uzanan bir alanda yayılış gösterir. Türkiye florasında da bulunan bu tür, özellikle batı ve güney bölgelerdeki ekin alanlarında ve açık yamaçlarda görülür. Geleneksel tarımın azalması ve yoğun herbisit kullanımı, birçok tarla bitkisi gibi bu türün de bazı bölgelerde azalmasına yol açabilir. Gösterişli çiçekleri nedeniyle zaman zaman süs bitkisi olarak da yetiştirilir.